Ninh Bình khởi động lộ trình khoa học đưa Quần thể Tam Chúc – Vân Long là Di sản thế giới

Khẳng định quyết tâm và cách tiếp cận khoa học

Ngày 14/1, UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức Hội thảo khoa học quốc tế nhằm xác lập ranh giới và các giá trị nổi bật toàn cầu, tạo cơ sở khoa học quan trọng cho lộ trình xây dựng hồ sơ trình UNESCO công nhận Quần thể Tam Chúc và Khu bảo tồn thiên nhiên đất ngập nước Vân Long là Di sản thế giới.

Hội thảo diễn ra tại Di tích quốc gia đặc biệt Quần thể Tam Chúc, với sự tham dự của lãnh đạo các bộ, ngành Trung ương, các tổ chức quốc tế, cùng đông đảo chuyên gia, nhà khoa học trong nước và quốc tế.

Phát biểu khai mạc hội thảo, ông Trần Song Tùng - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ninh Bình nhấn mạnh, việc tổ chức hội thảo khoa học quốc tế thể hiện tinh thần chủ động, bài bản của tỉnh trong quá trình chuẩn bị hồ sơ đề cử Di sản thế giới đối với Quần thể Tam Chúc – Vân Long.

Theo ông Trần Song Tùng, sự hiện diện và những ý kiến phản biện, khuyến nghị của các chuyên gia, nhà khoa học sẽ góp phần quan trọng trong việc làm rõ giá trị nổi bật toàn cầu, xác lập ranh giới, tính toàn vẹn, tính xác thực và cơ chế quản lý di sản theo các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của UNESCO.

“Đây cũng là minh chứng cho cam kết mạnh mẽ của tỉnh Ninh Bình trong việc bảo tồn di sản gắn với phát triển bền vững", Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Ninh Bình khẳng định.

Theo các chuyên gia, Ninh Bình theo được ví như một “Việt Nam thu nhỏ”, hội tụ đầy đủ các không gian kinh tế – văn hóa núi cao, châu thổ và ven biển. Đặc biệt, đây là địa phương duy nhất ở Đông Nam Á hiện nay sở hữu Di sản thế giới hỗn hợp Tràng An, được UNESCO ghi danh đồng thời về giá trị văn hóa và thiên nhiên.

Theo lãnh đạo tỉnh Ninh Bình, thành công của Tràng An đã khẳng định tầm nhìn chiến lược, cách tiếp cận khoa học và bền vững của Ninh Bình trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản, đồng thời tạo nền tảng vững chắc cho việc tiếp tục nghiên cứu, đề cử các di sản thế giới trong giai đoạn tiếp theo.

Hướng tới xây dựng “hành lang xanh” và phát triển bền vững

Quần thể Tam Chúc – Vân Long được đánh giá là không gian di sản tiêu biểu của vùng karst nhiệt đới phía Nam đồng bằng sông Hồng, nơi hội tụ hài hòa giữa cảnh quan núi đá vôi, thung lũng karst, hệ thống đất ngập nước và các giá trị văn hóa, tâm linh đặc sắc.

Khu vực này vẫn bảo tồn được tính toàn vẹn cao của các quá trình địa chất, địa mạo, sinh thái và thủy văn, đồng thời là nơi sinh sống của Voọc mông trắng – loài linh trưởng đặc hữu của Việt Nam, thuộc nhóm 25 loài linh trưởng nguy cấp nhất toàn cầu.

Tuy nhiên, trước áp lực phát triển kinh tế – xã hội, đặc biệt là hoạt động khai thác đá vôi và phát triển hạ tầng, sinh cảnh tự nhiên của loài đang đứng trước nhiều thách thức, đòi hỏi các giải pháp bảo tồn nghiêm ngặt và lâu dài.

Hội thảo tập trung rà soát các kết quả nghiên cứu, tư liệu khoa học liên quan, hướng tới thống nhất các tiêu chí đề cử Di sản thế giới, dự kiến gồm tiêu chí số 5, 9 và 10 theo Công ước Di sản Thế giới năm 1972 của UNESCO.

Các đại biểu cũng thảo luận về phạm vi, quy mô, ranh giới khu vực đề cử và vùng đệm, đồng thời đề xuất hình thành “hành lang xanh” kết nối Tam Chúc – Vân Long như một không gian sinh thái, văn hóa liên hoàn, bảo đảm tính toàn vẹn và khả năng quản lý hiệu quả trong dài hạn.

Bên cạnh đó, vấn đề hài hòa giữa bảo tồn nghiêm ngặt các giá trị thiên nhiên với phát triển du lịch, kinh tế – xã hội và sinh kế cộng đồng địa phương cũng được đặt ra như một nội dung trọng tâm.

Theo UBND tỉnh Ninh Bình, việc nghiên cứu và đề cử Quần thể Tam Chúc – Vân Long trở thành Di sản thế giới không chỉ là nhiệm vụ chuyên môn, mà còn mang ý nghĩa chiến lược, gắn với định hướng phát triển đô thị di sản, kinh tế di sản và công nghiệp văn hóa.

Tỉnh Ninh Bình đặt mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030, trong đó di sản được xác định là nguồn lực nội sinh quan trọng cho phát triển bền vững.

Lãnh đạo UBND tỉnh Ninh Bình khẳng định địa phương này sẽ huy động cao nhất sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận của cộng đồng, doanh nghiệp và sự đồng hành của các tổ chức, chuyên gia trong và ngoài nước để hoàn thiện hồ sơ, trình UNESCO đúng quy trình và tiêu chuẩn quốc tế.