Bảo vệ bản quyền báo chí trong kỷ nguyên AI

Đây là một trong 9 phiên thảo luận chuyên sâu của Diễn đàn Báo chí toàn quốc lần thứ III năm 2026 tổ chức tại Trung tâm Hội nghị - Biểu diễn TP Hải Phòng.

Phát biểu đề dẫn, Tổng Biên tập Báo VietnamNet Nguyễn Văn Bá cho rằng trong kỷ nguyên AI, điều đáng lo ngại không chỉ là một tác phẩm báo chí bị sao chép mà là nguy cơ suy giảm động lực sản xuất tin tức gốc. Bản quyền báo chí cần được nhìn nhận như giải pháp bảo vệ nguồn thông tin chính thống và sự phát triển lâu dài của nền báo chí.

Còn theo bà Đặng Thị Phương Thảo, Phó Cục trưởng Cục Báo chí Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, chuyển đổi số đã làm thay đổi toàn diện hệ sinh thái báo chí khi nội dung được số hóa, lan truyền nhanh trên internet và trở thành nguồn dữ liệu để AI khai thác, tái tạo.

Hiện Việt Nam có 733 cơ quan báo chí, khoảng 41.000 người làm việc trong lĩnh vực báo chí, mỗi năm sản xuất khoảng 40 triệu tin, bài, 50.000 giờ truyền hình và 20.000 giờ phát thanh. Tuy nhiên, các tác phẩm báo chí đang phải đối mặt với tình trạng sao chép, “xào nấu” nội dung, cắt ghép hình ảnh, video và khai thác trái phép trên các nền tảng số.

Phát biểu tại phiên thảo luận, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam Lê Quốc Minh cũng nhấn mạnh vấn đề bản quyền báo chí đang trở nên phức tạp hơn bao giờ hết khi nội dung bị sao chép và khai thác tràn lan trên các nền tảng số.

Theo thống kê, hiện chỉ khoảng 5% cơ quan báo chí trên thế giới có nguồn thu từ bản quyền nội dung và hình ảnh. Việc các tổ chức, doanh nghiệp và nền tảng số sử dụng tác phẩm báo chí phải trả phí bản quyền là hoàn toàn phù hợp.

Về vai trò của nhà báo trong kỷ nguyên số, nhà báo Lê Quốc Minh cho rằng sự sáng tạo, cảm xúc và trách nhiệm nghề nghiệp của người làm báo chính là giá trị cốt lõi tạo nên những tác phẩm mà AI khó có thể thay thế.

Phiên thảo luận cũng giới thiệu nhiều giải pháp ứng dụng AI và công nghệ số trong phát hiện, giám sát, xử lý vi phạm bản quyền; đồng thời đề xuất xây dựng cơ chế chia sẻ doanh thu giữa các nền tảng số với cơ quan báo chí và tăng cường liên kết trong bảo vệ bản quyền.