Khoảng 164 triệu người vẫn chưa được đáp ứng nhu cầu tránh thai

Sáng 26/9, Cục Dân số, Bộ Y tế tổ chức “Lễ mít tinh hưởng ứng ngày tránh thai Thế giới” năm 2025 với chủ đề “Không mang thai ở tuổi chưa thành niên, vì tương lai, hạnh phúc của chính bạn”.

Đây là chiến dịch toàn cầu, nhấn mạnh vai trò của kế hoạch hóa gia đình trong việc bảo vệ sức khỏe, giảm nghèo, cải thiện sức khỏe bà mẹ và trẻ em, nâng cao chất lượng cuộc sống và thúc đẩy phát triển bền vững.

Phát biểu tại lễ mít tinh, ông Lê Thanh Dũng, Cục trưởng Cục Dân số nhấn mạnh tầm quan trọng của vị thành niên, thanh niên có trách nhiệm quan hệ tình dục an toàn và chủ động thực hiện tránh có thai ngoài ý muốn vì lợi ích của chính mình và tương lai đất nước. 

Nghị quyết số 21-NQ/TW, Hội nghị lần thứ sáu Ban chấp hành TƯ khóa XII chỉ rõ "Tiếp tục chuyển trọng tâm chính sách dân số từ kế hoạch hóa gia đình sang Dân số và Phát triển", không có nghĩa là sẽ không thực hiện kế hoạch hóa gia đình mà vẫn tiếp tục thực hiện kế hoạch hóa gia đình để mọi phụ nữ có nhu cầu tránh thai đều được tiếp cận thuận tiện với dịch vụ kế hoạch hóa gia đình.

"Cục Dân số mong muốn trong thời gian tới tiếp tục nhận được sự hợp tác chặt chẽ của các cấp, các ngành, các tổ chức quốc tế, các đối tác phát triển hỗ trợ giúp người dân thực hiện biện pháp tránh thai để tránh mang thai ngoài ý muốn, dự phòng vô sinh, giảm phá thai, giảm tỷ lệ tử vong bà mẹ, trẻ em có liên quan đến thai sản và nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân", ông Dũng nói.

Trong ba thập kỷ qua, thế giới đã đạt được những thành tựu đáng kể. Số lượng phụ nữ sử dụng biện pháp tránh thai hiện đại đã tăng gấp đôi trong khoảng thời gian từ năm 1990 đến năm 2021. Tỷ lệ sinh con ở nhóm vị thành niên trong độ tuổi 15 đến 19 tuổi đã giảm khoảng một phần ba kể từ năm 2000.

Tuy nhiên, trên toàn cầu vẫn còn nhiều thách thức. Theo báo cáo của WHO, trong số 1,1 tỷ người có nhu cầu kế hoạch hóa gia đình thì 164 triệu người có nhu cầu chưa được đáp ứng về biện pháp tránh thai. Tại các nước đang phát triển, bình quân có khoảng gần 1/3 số phụ nữ sinh con ở tuổi vị thành niên.

Ở nước ta, chất lượng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình đã từng bước được cải thiện, tỷ lệ sử dụng biện pháp tránh thai đạt và duy trì ở mức cao so với khu vực và trên thế giới. Tuy nhiên, lãnh đạo Cục Dân số cho rằng, chúng ta đang đối mặt với nhiều thách thức lớn.

Thứ nhất, tuổi kết hôn lần đầu tăng, trong khi tuổi quan hệ tình dục lần đầu giảm. Nhu cầu chưa được đáp ứng về tránh thai tăng cao, đặc biệt tỷ lệ này ở nhóm chưa kết hôn/không chung sống lên tới 40,7 % (số liệu năm 2021).

Thứ hai, tỷ lệ phụ nữ tảo hôn trước 18 tuổi vẫn còn cao, nhất là ở nông thôn, vùng Trung du và miền núi phía Bắc.

Thứ ba, tỷ lệ phụ nữ từ 20-24 tuổi từng sinh con khi chưa đủ 18 tuổi chênh lệch rất lớn giữa các nhóm đối tượng.

Từ thực trạng này, ông Lê Thanh Dũng khẳng định, việc thực hiện các mục tiêu về kế hoạch hóa gia đình vẫn tiếp tục là một nội dung quan trọng của công tác dân số.

Nhân dịp này, Cục Dân số cũng đề nghị các địa phương đẩy mạnh truyền thông, tư vấn và tăng cường cung cấp dịch vụ kế hoạch hóa gia đình có chất lượng, phù hợp với điều kiện học tập, làm việc và sinh hoạt đối với các nhóm vị thành niên, thanh niên, đóng góp vào các mục tiêu phát triển bền vững của Việt Nam.

Đồng thời thí điểm triển khai đổi mới các hoạt động giáo dục dân số, sức khỏe sinh sản cho vị thành niên, thanh niên; triển khai các mô hình giảm thiểu tảo hôn, giảm mang thai và sinh con ở tuổi chưa thành niên phù hợp phù hợp với nhóm đối tượng; đặc điểm, tình hình thực tế của mỗi địa phương.