Chăm sóc trẻ nhỏ mùa lạnh: Những lưu ý “vàng” cha mẹ không thể chủ quan

Đối với trẻ sơ sinh

Theo bác sĩ Bệnh viện Nhi Trung ương, trẻ sơ sinh gần như chưa có lớp mỡ dưới da đủ để giữ ấm cơ thể. Khi nhiệt độ môi trường xuống thấp, trẻ rất dễ bị hạ thân nhiệt với những biểu hiện ban đầu khá âm thầm như: da đỏ hoặc nhợt nhạt, lạnh toàn thân, phù cứng bì vùng lưng và tay chân.

Ở giai đoạn nặng hơn, trẻ có thể thở nhanh, thở nông, sau đó thở không đều, thậm chí ngừng thở; nhịp tim chậm, rối loạn nhịp tim, hạ huyết áp. Trẻ trở nên lơ mơ, ít cử động, khóc yếu, bú kém và có thể kèm theo hạ đường huyết.

Đáng lưu ý, trẻ sơ sinh dễ bị hạ thân nhiệt nhất và có nguy cơ tử vong khi ngủ trong phòng lạnh. Tuy nhiên, cũng lưu ý rằng nếu nhiệt độ quá ấm có thể làm tăng nguy cơ mắc hội chứng đột tử ở trẻ sơ sinh.

Đối với lứa tuổi lớn hơn

Đối với trẻ em trên một tuổi có thể an toàn chơi ngoài trời lạnh. Tuy nhiên, bố mẹ lưu ý nên cho con mang quần áo ấm, mũ, găng tay, giày ấm và chỉ nên ở ngoài trời khoảng 20-30 phút mỗi lần. Nếu nhiệt độ dưới 5 độ C, không nên cho trẻ ra ngoài.

Cần chú ý những dấu hiệu sớm của hạ thân nhiệt ở trẻ lớn như: run rẩy tay chân, mất phương hướng, nói lắp, da trắng hoặc xám tái…

Nhóm trẻ nào có nguy cơ hạ thân nhiệt nhất?

Theo bác sĩ, một số nhóm trẻ cần được đặc biệt lưu ý trong mùa lạnh, bao gồm: Trẻ sinh non, đẻ ngạt; Trẻ có bệnh lý nhiễm trùng nặng; Trẻ suy dinh dưỡng thể thấp còi; Trẻ được chăm sóc trong môi trường có nhiệt độ thấp, gió lùa, quần, áo, tã ướt không được thay thường xuyên; Trẻ được tắm lâu, tắm bằng nước lạnh.

Cha mẹ cần làm gì để phòng hạ thân nhiệt cho trẻ?

Để bảo vệ trẻ trước nguy cơ hạ thân nhiệt, các chuyên gia khuyến cáo cha mẹ cần đảm bảo cho trẻ ăn đúng giờ, đủ bữa, đầy đủ chất dinh dưỡng. Giường ngủ của trẻ nên đặt ở nơi ấm, tránh gió lùa; trẻ cần được mặc đủ ấm nhưng không quá dày gây bí bách.

Sau khi tắm, cần lau khô người trẻ ngay, thay quần áo và tã ướt kịp thời để giữ cơ thể luôn khô ráo. Với trẻ sơ sinh, có thể sử dụng phương pháp Kangaroo, hay còn gọi là phương pháp ủ ấm da kề da.

Khi sử dụng đèn sưởi, cha mẹ cần đặc biệt cẩn trọng, không dùng chai nước nóng hay đèn huỳnh quang để tránh nguy cơ bỏng hoặc tai nạn đáng tiếc.

Trong trường hợp cần vận chuyển trẻ đi khám bệnh, cha mẹ nên sử dụng xe ô tô kín gió, có điều hòa duy trì nhiệt độ khoảng 25–28°C. Trẻ cần được mặc quần áo ấm phù hợp và được bú mẹ thường xuyên.

Với những trẻ có thân nhiệt dưới 36°C hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao như trẻ sơ sinh, suy dinh dưỡng, bệnh nặng, cần sử dụng xe cứu thương chuyên dụng có lồng ủ ấm, duy trì nhiệt độ từ 35–36°C. Trong quá trình vận chuyển, cần kiểm tra thân nhiệt cho trẻ định kỳ (khoảng 1 giờ/lần) và thay ngay quần áo, tã ướt.