Thúc đẩy chuyển đổi số y tế tại Thanh Hóa

Chuyển đổi số y tế là xu hướng tất yếu

Chuyển đổi số là xu hướng tất yếu, không có sự lựa chọn nào khác, khả dĩ hơn, tối ưu hơn trong thời đại 4.0. Đây không chỉ là hiện thực hóa chương trình chuyển đổi số quốc gia của Chính phủ, đề án chuyển đổi số của Bộ Y tế mà còn là vấn đề thiết thực, gắn với hoạt động thực tiễn của các bệnh viện. Thời gian qua, Sở Y tế Thanh Hóa xác định chuyển đổi số là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt trong đổi mới hệ thống y tế. Không chỉ đơn thuần tin học hóa các hoạt động hành chính, mục tiêu của ngành là hình thành một hệ sinh thái y tế số thống nhất từ tuyến tỉnh đến tuyến cơ sở.

Đến nay, 100% đơn vị y tế công lập đã thực hiện kết nối dữ liệu với Hệ thống quản lý tiêm chủng, Hệ thống đơn thuốc điện tử và Cơ sở dữ liệu quốc gia về bảo hiểm y tế. Tất cả bệnh viện tuyến tỉnh và phần lớn trung tâm y tế tuyến xã đã vận hành hồ sơ bệnh án điện tử với lộ trình thay thế hoàn toàn hồ sơ giấy trước năm 2026.

Chuyển đổi số không chỉ thay đổi cách quản lý, mà còn tác động trực tiếp đến người dân. Nhiều bệnh viện như Bệnh viện Đa khoa tỉnh, Bệnh viện Nhi Thanh Hóa, Bệnh viện Đa khoa Hợp Lực, Bệnh viện Phổi… đã triển khai: đăng ký khám trực tuyến, lựa chọn khung giờ; thanh toán viện phí không dùng tiền mặt; kết quả xét nghiệm trả về ứng dụng hoặc Zalo OA của bệnh viện; cấp đơn thuốc điện tử, tra cứu được mọi lúc, mọi nơi…

Theo thống kê của Sở Y tế Thanh Hóa, thời gian trung bình từ đăng ký đến khám bệnh tại các cơ sở lớn đã giảm từ 48–60 phút xuống còn 18–25 phút. Việc đồng bộ dữ liệu giúp bác sĩ xem lại toàn bộ lịch sử điều trị của bệnh nhân chỉ trong vài giây, hỗ trợ chẩn đoán chính xác hơn và giảm nguy cơ trùng lặp xét nghiệm.

Tại Trung tâm Y tế Nga Sơn, ứng dụng phần mềm khám chữa bệnh liên thông đã giúp đơn vị quản lý tốt bệnh mãn tính, đặc biệt là tăng huyết áp và tiểu đường. Hơn 14.000 bệnh nhân được quản lý “theo dõi số”, hạn chế tối đa bỏ sót hoặc điều trị gián đoạn.

Một số bệnh viện tuyến đầu của Thanh Hóa đã bắt đầu tiếp cận công nghệ AI trong chẩn đoán hình ảnh. Điển hình tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh, phần mềm trí tuệ nhân tạo hỗ trợ đọc phim X-quang phổi giúp phát hiện tổn thương nhỏ hơn 3mm, rút ngắn thời gian đọc phim từ vài phút xuống chưa đầy 20 giây. Song song với đó, “Kho dữ liệu y tế tỉnh Thanh Hóa” đang được xây dựng theo mô hình tập trung, nhằm phân tích xu hướng bệnh tật, giám sát các ổ dịch tiềm ẩn và đưa ra cảnh báo sớm cho cộng đồng.

Tại các bệnh viện tư nhân, chuyển đổi số cũng đã tạo ra những thay đổi đáng kể. Ông Nguyễn Trung Kiên, Tổng giám đốc Hệ thống y tế Medic, hiện bệnh án điện tử của đơn vị đã được Sở Y tế Thanh Hóa phê duyệt và triển khai đồng bộ tại nhiều cơ sở trong hệ thống giúp giảm toàn bộ hồ sơ giấy, rút ngắn quy trình khám chữa bệnh, kết nối – liên thông dữ liệu BHYT, nâng cao chất lượng lưu trữ và tra cứu hồ sơ bệnh nhân. Medic đã xây dựng mô hình “Bệnh viện không giấy”, sử dụng eForm, chữ ký số, lưu trữ tài liệu số hóa, các khâu tiếp đón – khám – cận lâm sàng – thanh toán diễn ra trên hệ thống điện tử. Điều này, theo ông Kiên, giảm 30–50% thời gian chờ của người bệnh.

“Chúng tôi có hệ thống chăm sóc khách hàng đa kênh dựa trên nền tảng số nên quản lý hành trình bệnh nhân từ trước – trong – sau khám, nhắc lịch tái khám, chăm sóc sau điều trị. Cùng với đó có thể lưu trữ phản hồi và cải tiến chất lượng dịch vụ liên tục. Triển khai Telehealth & đặt lịch khám online giúp bệnh nhân tiếp cận bác sĩ từ xa, tiết kiệm thời gian, phù hợp bệnh nhân tỉnh xa”, ông Kiên nói.

Theo vị CEO hệ thống y tế Medic, chuyển đổi số y tế đã tác động rõ rệt đến hiệu quả vận hành của đơn vị trên nhiều phương diện. Thủ tục nhanh hơn, ít chờ đợi hơn, minh bạch chi phí, hạn chế sai sót, bác sĩ tra cứu hồ sơ nhanh, chẩn đoán chính xác hơn. Nhân sự y tế giảm thời gian làm hồ sơ thủ công để tập trung chuyên môn, dễ dàng theo dõi quá trình điều trị bệnh nhân, tăng năng suất, giảm áp lực.

Còn nhiều thách thức

Theo đại diện một số bệnh viện tư nhân, chuyển đổi số đã tạo ra nhiều cơ hội để các cơ sở y tế nâng cao chất lượng dịch vụ khám, chữa bệnh. Sử dụng bệnh án điện tử hay AI trong khám, chữa bệnh đang được ứng dụng rộng rãi, mang lại kết quả bước đầu khả quan. Tuy nhiên, cùng với đó là những thách thức không nhỏ đến từ chi phí đầu tư, quản trị rủi ro, thay đổi thói quen của nhân viên y tế và người bệnh.

Chuyển đổi số không chỉ là chuyện công nghệ, theo Giám đốc điều hành Hệ thống y tế Hợp Nguyễn Bảo Uyên, đó là quá trình tái cấu trúc cách tổ chức, vận hành và phục vụ. Là cách để mỗi bệnh viện trở nên thông minh hơn, minh bạch hơn và gần với người bệnh hơn. Phân tích nhiều đến khía cạnh con người, bà Uyên cho rằng, làm thay đổi nhận thức cho nhân viên về tác dụng của chuyển đổi số và bệnh án điện tử thực sự là một thách thức. “Có những người đã quen với cách vận hành cũ, ngại đổi mới. Vấn đề là người lãnh đạo phải làm cho nhân viên trong hệ thống y tế của mình thấy được tác dụng của bệnh án điện tử. Khi đã thông tư tưởng thì vấn đề đào tạo, giải quyết kịp thời các khúc mắc, động viên khen thưởng cho những người tiên phong, gương mẫu, nhiệt tình sẽ tạo ra chuyển biến tích cực và có kết quả tốt”, bà Uyên quả quyết.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Đức Cầu Quan vừa tổ chức buổi đào tạo chuyên sâu với chủ đề “Ứng dụng AI cho cán bộ, nhân viên” với mục tiêu tối ưu hóa quy trình làm việc, giúp giảm sai sót, tăng tốc độ xử lý, nâng cao chất lượng chăm sóc bệnh nhân đồng thời mang lại trải nghiệm tốt hơn cho người bệnh. Ông Tống Văn Hùng, Chủ tịch bệnh viện cho hay, chương trình còn nhằm mục đích phát triển nguồn nhân lực số, bồi dưỡng tinh thần học tập suốt đời, trang bị kiến thức công nghệ hiện đại cho đội ngũ y – bác sĩ và nhân viên y tế. Trên cương vị Chủ tịch Hội y tế tư nhân Thanh Hóa, Phó chủ tịch Hiệp hội bệnh viện tư nhân Việt Nam, ông Hùng nhận định: chi phí đầu tư cho chuyển đổi số khá tốn kém. Theo tính toán, tùy theo các mức độ khác nhau nhưng đầu tư cho chuyển đổi số cả về hạ tầng, nhân sự, đào tạo…có thể lên tới hàng chục tỷ đồng đối với các bệnh viện. “Không phải cứ mua máy móc, tuyển nhân sự, mở lớp đào tạo…thì sẽ trở thành bệnh viện số, bệnh viện thông minh mà quan trọng hơn là tổ chức vận hành hiệu quả, làm sao để chuyển đổi số y tế không phải là một trào lưu mà phải tạo ra các giá trị thực tế cho cơ sở y tế và cho người bệnh”, ông Hùng nói.

Hướng tới bệnh viện không giấy tờ, quản lý y tế thông minh

Đến năm 2026, ngành y tế Thanh Hóa đặt mục tiêu: 70% bệnh viện đạt chuẩn bệnh án điện tử mức độ 6; 80% dịch vụ y tế thanh toán không dùng tiền mặt; Hoàn thiện Bản đồ y tế số Thanh Hóa giúp người dân tìm kiếm cơ sở y tế, đặt lịch khám, tra cứu bác sĩ theo chuyên khoa; Triển khai “tư vấn bác sĩ từ xa” (telehealth) rộng rãi, đặc biệt ở vùng cao như Mường Lát, Quan Sơn, Bá Thước

Điểm quan trọng là ngành đang phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ để chuẩn hóa hạ tầng và an ninh mạng, bảo đảm dữ liệu y tế được bảo vệ tuyệt đối.

Những kết quả bước đầu cho thấy ngành y tế Thanh Hóa đang đi đúng hướng, bắt kịp xu thế của cả nước. Với sự quyết tâm của đội ngũ cán bộ y tế và sự đầu tư của tỉnh, Thanh Hóa có đầy đủ cơ sở để trở thành một trong những địa phương dẫn đầu miền Trung về y tế số trong 3–5 năm tới.

TS.BS Lê Văn Cường, Giám đốc Sở Y tế Thanh Hóa cho biết, giai đoạn 2025-2030, ngành sẽ tập trung phát triển y tế theo hướng hiện đại, chuyên sâu, ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo và chuyển đổi số trong quản lý, khám chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe. Tiếp tục đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, trang thiết bị y tế đồng bộ từ tuyến tỉnh đến tuyến cơ sở; đẩy mạnh phát triển y tế chuyên sâu tại các bệnh viện tuyến tỉnh, mở rộng liên kết, hợp tác chuyển giao kỹ thuật với các bệnh viện Trung ương, quân đội và tư nhân, pphấn đấu đến năm 2030, hệ thống y tế tỉnh đạt trình độ cao trong khu vực Bắc Trung Bộ, đáp ứng yêu cầu bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới.