Số ca tử vong do bệnh mạn tính tại Việt Nam tăng cao vì chẩn đoán muộn

Thực trạng này được các chuyên gia đưa ra tại hội thảo khoa học “Cập nhật những bước tiến mới trong chẩn đoán và điều trị bệnh không lây nhiễm” do Tổng hội Y học Việt Nam phối hợp cùng Công ty TNHH Roche Việt Nam vừa tổ chức.

Cứ 10 người thì có đến 7 người mắc bệnh mạn tính hay bệnh không lây. Đáng lo ngại hơn, bệnh không lây nhiễm có xu hướng tăng mạnh, từ năm 1976 đến 2015, tỷ lệ tử vong tăng từ 44,07% lên 73,41%.

Các bệnh này không loại trừ bất kỳ ai, từ trẻ nhỏ, phụ nữ, người trưởng thành đến người già, do ảnh hưởng từ thói quen ăn uống thiếu lành mạnh, ít vận động, hút thuốc, rượu bia và căng thẳng kéo dài.

Chẩn đoán muộn khiến người bệnh bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị

Các chuyên gia cho biết, hiện nay, đa số người bệnh chỉ được phát hiện khi bệnh đã chuyển nặng. Có đến 65% bệnh nhân ung thư phổi tại Việt Nam được chẩn đoán khi đã ở giai đoạn III và IV, khiến cơ hội điều trị khỏi gần như bằng không.

Chẩn đoán sớm giúp tăng cơ hội sống, đồng thời cho phép can thiệp từ giai đoạn sớm thông qua điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động… cũng như các liệu pháp điều trị hoặc dự phòng để ngăn ngừa tiến triển thành bệnh nặng.

GS.TS.BS Nguyễn Văn Kính, Phó Chủ tịch Tổng hội Y học Việt Nam, chỉ ra rằng: “Phác đồ điều trị “một cho tất cả” hiện còn phổ biến, khó mang lại hiệu quả quản lý bệnh như mong muốn. Cần cá thể hóa điều trị để dự báo đáp ứng cho từng bệnh nhân, giảm thiểu tác dụng phụ”.

Chuyển đổi từ “chữa bệnh” sang “chăm sóc chủ động”

Theo Chiến lược quốc gia phòng chống các bệnh không lây nhiễm giai đoạn 2015–2025, Việt Nam xác định mục tiêu trọng tâm là đẩy mạnh dự phòng, nâng cao chăm sóc sức khỏe ban đầu và tăng cường phát hiện sớm.

Trong bối cảnh này, các giải pháp xét nghiệm y khoa giá trị cao, hay còn gọi là xét nghiệm theo hướng cá thể hóa, đóng vai trò như chìa khóa giúp ngành y tế chuyển từ tư duy “chữa bệnh” sang “chăm sóc chủ động”.

“Xét nghiệm y khoa giá trị cao là công cụ không thể thiếu để nâng cao hiệu quả chẩn đoán và điều trị bệnh không lây nhiễm trong kỷ nguyên y học hiện đại.

Nhờ vào các dấu ấn sinh học tiên tiến, bác sĩ có thể xây dựng phác đồ điều trị phù hợp với từng bệnh nhân, dựa trên yếu tố di truyền, môi trường và lối sống, thay vì một phương pháp chung cho tất cả”, GS.TS.BS Nguyễn Văn Kính cho biết.

Các giải pháp xét nghiệm y khoa giá trị cao có thể thực hiện toàn diện, góp phần nâng cao hiệu quả chẩn đoán các bệnh mạn tính không lây nhiễm như tim mạch, ung thư, đái tháo đường, bảo vệ sức khỏe phụ nữ, trẻ em, người cao tuổi.

“Chẩn đoán chính là “kim chỉ nam” cho mọi quyết định điều trị, là chìa khóa mở ra cánh cửa của y học cá thể hóa, giúp tối ưu hiệu quả, tiết kiệm chi phí điều trị và quan trọng nhất là mang lại chất lượng cuộc sống tốt hơn cho bệnh nhân”, ông Ricky He, Tổng Giám đốc Roche Việt Nam nói.