Phía Đông Nam TP.HCM: Người dân yên tâm khi bờ sông, đê biển “mặc áo giáp”

Ứng phó với “sông ăn, biển nuốt”

Tại đoạn sông Dinh (phường Bà Rịa, TP.HCM), nơi từng bị sạt lở ăn sâu hàng chục mét mỗi năm, nay nhờ áp dụng công nghệ cấu kiện lắp ghép bê tông cốt sợi phi kim đã giúp ổn định bờ sông, chấm dứt tình trạng nước sông “ăn” đất, gây sạt lở.

Nhìn từ lòng sông hay từ Quốc lộ 51, đoạn bờ kè như bức tường rào kiên cố, bởi cấu trúc cong hạn chế tác động trực tiếp của sóng vào đất liền.

Đi trên kè biển dài hơn 1km tại làng chài Phước Thuận (xã Hồ Tràm, TP.HCM), khó ai hình dung nơi đây từng bị sóng đánh lở 30-50m. Trước đó, nhiều công trình kè biển do Nhà nước và tư nhân xây dựng đều không trụ nổi, sóng vẫn cuốn trôi cát, biển “ăn” vào đất liền. Từ khi hoàn thiện tuyến kè, đất bị biển “nuốt” trước kia đã được khôi phục, giúp bảo vệ nhiều công trình khu du lịch của khu vực này.

Không xa kè biển, dòng sông Ray (xã Hồ Tràm, TP.HCM) cũng từng bị sạt lở nghiêm trọng. Công trình kè dài hơn 3km đã ngăn chặn tình trạng này, đồng thời tạo hành lang ven sông chắc chắn, sạch sẽ.

Đến cuối năm 2021, cả hai tuyến kè sông, kè biển đều hoàn thành, góp phần thay đổi diện mạo vùng cửa sông, cửa biển huyện Xuyên Mộc.

Đây là giải pháp thuộc đề án khoa học - công nghệ “Thí điểm ứng dụng công nghệ cấu kiện lắp ghép bảo vệ bờ sông, hồ và đê biển tại Bà Rịa - Vũng Tàu”, được nghiệm thu và đưa vào sử dụng từ cuối năm 2020. Giải pháp đã khắc phục nhiều bất cập trong chống sạt lở, chắn sóng, quai đê lấn biển.

Theo Sở NN&MT TP.HCM, để ứng phó với biến đổi khí hậu, địa phương triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: xây dựng công trình bảo vệ bờ biển, gia cố đê biển, ngăn mặn, phát triển rừng phòng hộ, đồng thời sẵn sàng phương án tái định cư cho người dân ở vùng sạt lở nguy hiểm.

Trước đây, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũng đã phê duyệt danh mục 40 khu vực phải thiết lập hành lang bảo vệ bờ biển với tổng chiều dài hơn 48.618m, trong đó đất liền có 27 khu vực dài 36.744m.

Kết cấu lắp ghép, chống xói lở hiệu quả

Nhiều người dân chia sẻ niềm vui khi bờ sông, đê biển được bảo vệ chắc chắn.

Bà Trần Thị Lài, ngụ ở phường Bà Rịa, TP.HCM, nhớ lại: “Hồi trước, bờ sông Dinh có một số chỗ bị ăn sâu vô, nhìn thấy ớn luôn. Nay bờ kè kiên cố, dòng sông sạch đẹp hẳn”.

Ông Nguyễn Văn Hòa, sống ven sông Ray, nói: “Trước kia, mỗi mùa mưa bão, đất vườn bị nước sông lấn dần, có năm mất cả chục mét. Giờ có bờ kè, giữ bờ sông, không còn lo sạt lở nữa”.

Trong khi đó, bà Đinh Thị Bảo Thúy, người dân làng chài Phước Thuận, chia sẻ: “Trước khi có kè, cứ nửa đêm sóng lớn, bà con phải thức canh vì sợ sóng cuốn trôi nhà xưởng, nền đất. Nhiều sáng thức dậy, thấy cơ sở bị sụt lún, hư hại nặng. Từ khi xây dựng kè chắn song biển, chúng tôi mới cảm thấy yên tâm”.

Theo Sở KH&CN TP.HCM, những năm gần đây tình trạng xói lở diễn ra nghiêm trọng tại nhiều điểm như Hồ Cốc, Hồ Tràm, Long Hải, cửa sông Dinh, Cửa Lấp… Nguyên nhân do mưa bão, áp thấp nhiệt đới, nước biển dâng và hoạt động nhân tạo làm thay đổi cân bằng bồi tích, phá hủy bờ sông, bờ biển, ảnh hưởng lớn đến kinh tế - xã hội.

Từ thực tế này, trước đây, vào tháng 10/2017, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu đã giao Busadco thực hiện dự án sản xuất thử nghiệm công nghệ “Cấu kiện lắp ghép bảo vệ bờ sông, hồ và đê biển”.

Dự án xây dựng thử nghiệm 100m kè tại sông Dinh và bờ biển Hồ Cốc. Kết quả khả quan, giải pháp này nhanh chóng được kiến nghị triển khai rộng rãi. Đến tháng 11/2020, các tuyến kè bằng bê tông cốt sợi phi kim đã được nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng.

Theo đánh giá của Hội đồng KH&CN địa phương, trong bối cảnh các công nghệ kè truyền thống không đáp ứng yêu cầu, giải pháp do Tổng Giám đốc Busadco - Hoàng Đức Thảo và cộng sự nghiên cứu mang lại hiệu quả rõ rệt: cấu kiện bê tông thành mỏng, ruột rỗng, không dùng thép, liên kết lắp ghép, đa dạng kích cỡ, thi công dễ trong điều kiện bùn nước, chi phí giảm 20-30% so với kè truyền thống.