Định hướng phát triển logistics xanh: Bà Rịa - Vũng Tàu đang đi đầu xu hướng

Cảng biển nước sâu: Điểm tựa cho chuỗi cung ứng toàn cầu, logistics xanh

Tỉnh BR-VT hiện sở hữu cụm cảng Cái Mép - Thị Vải, được đánh giá là cụm cảng biển nước sâu lớn và hiện đại nhất cả nước, có thể tiếp nhận tàu mẹ trọng tải lên tới 250.000 DWT.

Đặc biệt, Cái Mép - Thị Vải là cảng duy nhất tại Việt Nam có các tuyến tàu container đi thẳng châu Âu và Bắc Mỹ, rút ngắn thời gian vận chuyển và giảm chi phí logistics.

Theo ông Nguyễn Văn Thọ, Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, Cái Mép - Thị Vải sẽ là một trụ cột trong chiến lược phát triển kinh tế biển: “Tỉnh xác định phát triển dịch vụ cảng biển, logistics là hướng đi chiến lược.

Chúng tôi đang làm việc với nhiều đối tác quốc tế để thu hút đầu tư vào trung tâm hậu cần, khu thương mại tự do và hệ thống hạ tầng giao thông liên vùng”.

Song hành với lợi thế cảng biển, BR-VT đang triển khai hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm để hoàn thiện mạng lưới giao thông đa phương thức kết nối cảng, khu công nghiệp và các hành lang kinh tế.

Nổi bật là dự án cầu Phước An nối từ khu vực cảng Cái Mép đến đường cao tốc Bến Lức - Long Thành, giúp rút ngắn thời gian vận chuyển từ cảng ra cao tốc và về TP.HCM, Đồng Nai.

Đồng thời, tuyến cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu đang được đẩy nhanh tiến độ thi công, dự kiến đưa vào vận hành trong năm 2026.

Cùng với đó, tỉnh đang hình thành trung tâm logistics Cái Mép Hạ hơn 600 ha, gắn với khu thương mại tự do và kết nối sân bay quốc tế Long Thành.

Những yếu tố này không chỉ giúp mở rộng không gian logistics mà còn góp phần giảm áp lực hạ tầng, nâng cao năng lực cạnh tranh của cả hệ thống.

Logistics số hóa và phát triển bền vững, động lực cho chiến lược quốc gia

Đặc biệt, tỉnh cũng chú trọng định hướng phát triển logistics xanh, gắn với chuyển đổi số và các giải pháp giảm phát thải carbon.

Theo các chuyên gia kinh tế, phát triển logistics xanh (green logistics) là xu hướng tất yếu nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường trong chuỗi cung ứng và vận tải.

Để phát triển logistics xanh một cách hiệu quả và bền vững, cần hội tụ nhiều điều kiện đồng bộ cả về hạ tầng hiện đại, công nghệ tiên tiến, chính sách hỗ trợ, doanh nghiệp cam kết và nhận thức xã hội (người tiêu dùng có trách nhiệm). 

Theo đó, BR-VT đang đi đầu trong xu hướng phát triển logistics thân thiện môi trường. Triệt để áp dụng giải pháp số hóa trong vận hành cảng, quản lý kho bãi, thuận tiện hành lang pháp lý… qua đó hướng đến hình mẫu trung tâm hậu cần thông minh của khu vực.

Từ góc độ chuyên môn, ông Bùi Văn Quỳ - Chủ tịch Hiệp hội Cảng biển Đông Nam Á, cho rằng BR-VT đang có nhiều điều kiện lý tưởng để vươn tầm quốc tế: “Cái Mép - Thị Vải là một trong số rất ít cụm cảng ở Đông Nam Á có điều kiện tự nhiên lý tưởng về độ sâu, sóng gió và khoảng cách gần tuyến vận tải hàng hải quốc tế.

Nếu tiếp tục đẩy mạnh đầu tư vào trung tâm hậu cần, nhiên liệu xanh và dịch vụ logistics hiện đại, cụm cảng này đủ sức cạnh tranh với Singapore hay Port Klang”.

Sự phát triển của BR-VT không chỉ mang ý nghĩa địa phương mà còn là lực đẩy chiến lược cho quốc gia, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ có vị trí vững mạnh trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo TS Trần Đình Thiên - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, BR-VT là một trong những địa phương đi đầu trong khai thác kinh tế biển có chiều sâu. Việc địa phương này trở thành trung tâm logistics - cảng trung chuyển quốc tế không chỉ mang tính đột phá riêng, mà còn là hình mẫu phát triển cho vùng Đông Nam Bộ và cả nước.

Quy hoạch tổng thể phát triển hệ thống cảng biển Việt Nam đến năm 2030 cho thấy, Cái Mép - Thị Vải được xác định là cảng cửa ngõ quốc tế phía Nam, cùng với Lạch Huyện (Hải Phòng) ở phía Bắc, đóng vai trò kết nối chủ lực trong chiến lược xuất khẩu, nhập khẩu hàng hóa.

Từ một địa phương ven biển, BR-VT đang vươn lên mạnh mẽ, khẳng định vị trí cửa ngõ hàng hải chiến lược và trung tâm logistics quốc tế.

Với sự đầu tư bài bản, tầm nhìn dài hạn và sự đồng hành của các doanh nghiệp, chuyên gia, tỉnh này đang dần hiện thực hóa khát vọng trở thành mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ kinh tế thế giới.

Tính đến hết năm 2024, sản lượng hàng hóa thông qua hệ thống cảng biển của tỉnh đạt hơn 138 triệu tấn, tương đương khoảng 10,8 triệu TEU container, tăng hơn 30% so với năm trước và chiếm gần 25% sản lượng container của cả nước.