Giãn dây chằng có nên tiếp tục chơi thể thao? Bác sĩ cảnh báo nguy cơ nhiều người trẻ đang chủ quan

Giãn dây chằng là một trong những chấn thương cơ xương khớp thường gặp, đặc biệt ở những người chơi thể thao, tập gym, chạy bộ hoặc vận động cường độ cao. Tình trạng này xảy ra khi dây chằng – cấu trúc có vai trò kết nối xương và giữ ổn định khớp bị kéo căng quá mức do xoay khớp đột ngột, tiếp đất sai tư thế hoặc vận động quá tải.

Các vị trí dễ bị giãn dây chằng nhất là cổ chân, đầu gối, cổ tay và vai. Nhiều trường hợp xảy ra sau những cú té ngã khi đá bóng, tập luyện hoặc đơn giản chỉ là bước hụt khi di chuyển.

Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy – cựu bác sĩ Đội tuyển Quốc gia và U23 Việt Nam, nhà sáng lập Trung tâm Y học Thể thao Starsmec, giãn dây chằng thường bị đánh giá thấp vì người bệnh vẫn có thể đi lại được.

“Nhiều người nghĩ chỉ đau vài hôm rồi sẽ tự khỏi nên vẫn tiếp tục chơi thể thao. Nhưng nếu dây chằng chưa hồi phục mà tiếp tục chịu lực mạnh, tổn thương có thể nặng hơn, thậm chí dẫn tới rách hoặc đứt dây chằng”, bác sĩ nói.

Bác sĩ cũng cho biết, giãn dây chằng và đứt dây chằng là hai tình trạng khác nhau nhưng có liên quan chặt chẽ. Giãn dây chằng là mức độ nhẹ hơn, tuy nhiên nếu xử trí sai hoặc quay lại tập luyện quá sớm, chấn thương có thể tiến triển nghiêm trọng hơn theo thời gian.

Theo bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy, việc có thể quay lại chơi thể thao hay không phụ thuộc vào mức độ tổn thương, vị trí dây chằng bị ảnh hưởng cũng như tốc độ hồi phục của từng người. Với trường hợp giãn nhẹ, người bệnh có thể phục hồi sau khoảng một đến hai tuần nếu nghỉ ngơi hợp lý và tập luyện đúng cách. Ngược lại, nếu tổn thương nặng, người bệnh có thể phải nghỉ từ sáu đến tám tuần, thậm chí lâu hơn.

“Điều quan trọng không phải là có chơi lại được hay không, mà là khớp đã đủ vững để quay lại vận động hay chưa”, bác sĩ Thủy nhấn mạnh.

Đặc biệt, những chấn thương liên quan đến dây chằng chéo trước (ACL) ở đầu gối cần được theo dõi kỹ vì đây là cấu trúc rất quan trọng giúp ổn định khớp. Nếu trở lại sân tập quá sớm, nguy cơ tái chấn thương hoặc mất vững khớp sẽ rất cao.

Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy cho biết thêm, nhiều người chỉ dựa vào cảm giác đỡ đau để quay lại tập luyện, trong khi dây chằng thực tế chưa hồi phục hoàn toàn. 

“Giảm đau không đồng nghĩa với hồi phục. Có trường hợp người bệnh hết đau nhưng dây chằng vẫn còn lỏng, khớp chưa ổn định. Nếu tiếp tục chơi thể thao lúc này, nguy cơ tái chấn thương là rất lớn”, ông cảnh báo.

Ngoài nghỉ ngơi, phục hồi chức năng đóng vai trò đặc biệt quan trọng sau chấn thương dây chằng. Các bài tập phục hồi giúp tăng sức mạnh cơ quanh khớp, cải thiện khả năng giữ thăng bằng và giúp khớp ổn định trở lại. Theo bác sĩ Thủy, đây là bước nhiều người thường bỏ qua vì nóng vội muốn trở lại vận động sớm.

Trong giai đoạn đầu sau chấn thương, người bệnh nên áp dụng nguyên tắc nghỉ ngơi, chườm lạnh, băng ép và kê cao vùng tổn thương để giảm sưng đau. Sau đó mới bắt đầu tập vận động nhẹ nhàng theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng.

Ngoài ra, dinh dưỡng cũng góp phần hỗ trợ quá trình hồi phục dây chằng. Bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy cho biết dây chằng chứa hàm lượng collagen type 1 rất lớn, vì vậy người bệnh cần chú ý bổ sung đầy đủ protein, vitamin C và các dưỡng chất hỗ trợ tái tạo mô liên kết để giúp dây chằng phục hồi tốt hơn.

Theo các chuyên gia, xu hướng tập luyện cường độ cao, cố vượt ngưỡng đau hay chơi thể thao liên tục mà không cho cơ thể thời gian hồi phục đang khiến số ca chấn thương dây chằng ở người trẻ ngày càng gia tăng. Điều đáng lo ngại là nhiều người chỉ tập trung giảm đau tạm thời mà bỏ qua việc điều trị và phục hồi bài bản.

“Đôi khi nghỉ đúng lúc lại là cách giúp bạn quay trở lại thể thao nhanh hơn và bền vững hơn”, bác sĩ Nguyễn Trọng Thủy nhấn mạnh.

Bác sĩ Thuỷ khuyến cáo, nếu sau chấn thương xuất hiện tình trạng sưng đau kéo dài, lỏng khớp, cảm giác mất vững khi đi lại hoặc đau tái phát khi vận động, người bệnh nên đi khám sớm để đánh giá mức độ tổn thương và có hướng điều trị phù hợp, tránh để lại hậu quả lâu dài cho khớp.