Ngủ ít hơn 7 tiếng mỗi ngày: Sức khỏe bị “bào mòn” ra sao?

Theo ThS.BS Đoàn Dư Mạnh, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông, giấc ngủ đóng vai trò như một “khoảng nghỉ sinh lý bắt buộc” của hệ tim mạch. Khi ngủ sâu và đủ giấc, nhịp tim và huyết áp giảm xuống, tạo điều kiện để tim và mạch máu phục hồi sau một ngày hoạt động liên tục.

Thiếu ngủ kéo dài, huyết áp luôn trong trạng thái báo động

Khi ngủ không đủ giấc, cơ thể rơi vào tình trạng căng thẳng mạn tính. Các hormone stress, đặc biệt là cortisol, được tiết ra liên tục, khiến huyết áp không thể hạ thấp như cơ chế sinh lý bình thường. Đồng thời, hệ thần kinh giao cảm bị kích thích quá mức, làm tim đập nhanh hơn và mạch máu co lại.

“Nếu tình trạng này chỉ diễn ra trong thời gian ngắn, huyết áp có thể tăng tạm thời. Nhưng khi mất ngủ kéo dài, nguy cơ tiến triển thành tăng huyết áp mạn tính là rất cao”, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh cảnh báo. Tăng huyết áp lâu ngày chính là “nền móng” của nhiều biến chứng tim mạch nguy hiểm.

Gia tăng xơ vữa động mạch, đe dọa nhồi máu cơ tim

Không chỉ ảnh hưởng huyết áp, thiếu ngủ còn thúc đẩy quá trình xơ vữa động mạch, đặc biệt là mạch vành – hệ thống mạch máu nuôi tim. Theo bác sĩ Mạnh, ngủ không đủ giấc khiến cơ thể rơi vào trạng thái viêm mạn tính, rối loạn chuyển hóa lipid, từ đó tạo điều kiện cho các mảng xơ vữa hình thành và phát triển.

Khi lòng mạch bị hẹp dần, lượng máu nuôi tim suy giảm. Nguy hiểm hơn, nếu mảng xơ vữa không ổn định và bị vỡ, cục máu đông có thể hình thành, gây tắc mạch vành cấp và dẫn tới nhồi máu cơ tim. Với những người thường xuyên luyện tập thể thao cường độ cao, tim vốn đã phải hoạt động nhiều, nếu nền tảng tim mạch suy yếu do thiếu ngủ, nguy cơ biến cố càng lớn.

Rối loạn nhịp tim và nguy cơ đột quỵ âm thầm

Trong giấc ngủ sâu ban đêm, hệ thần kinh thực vật giúp nhịp tim chậm lại và ổn định. Khi ngủ kém hoặc mất ngủ, cơ chế điều hòa này bị phá vỡ, khiến tim dễ rơi vào trạng thái loạn nhịp, phổ biến nhất là rung nhĩ.

Theo bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, rung nhĩ làm máu ứ đọng trong buồng tim, tạo điều kiện hình thành cục máu đông. Nếu cục máu đông di chuyển lên não, người bệnh có thể bị đột quỵ; nếu đi vào mạch vành, nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng cao; còn khi gây tắc mạch thận, hậu quả có thể là suy thận cấp.

Không dừng lại ở đó, thiếu ngủ kéo dài còn làm suy giảm miễn dịch, tăng phản ứng viêm toàn thân, gây rối loạn chuyển hóa và làm tăng nguy cơ mắc đái tháo đường – những “đồng minh nguy hiểm” của bệnh tim mạch.

Ngủ bao nhiêu là đủ để bảo vệ trái tim?

ThS.BS Đoàn Dư Mạnh cho hay, ngủ dưới 6 giờ mỗi ngày được xem là ngưỡng nguy hiểm, làm tăng rõ rệt nguy cơ mắc bệnh tim mạch và các biến cố đột tử.

“Với người trưởng thành, 7–9 giờ ngủ mỗi ngày là khoảng thời gian lý tưởng. Điều quan trọng không chỉ là ngủ đủ, mà còn phải ngủ sâu và đều”, bác sĩ nhấn mạnh.

Hiện nay, mất ngủ không còn là vấn đề riêng của người cao tuổi mà ngày càng phổ biến ở người trẻ, đặc biệt là phụ nữ, do áp lực công việc, rối loạn nội tiết và lối sống thiếu khoa học.

Các chuyên gia khuyến cáo nên tạo thói quen thư giãn trước khi ngủ như đọc sách nhẹ, nghe nhạc dịu, uống nước ấm, giảm ánh sáng, hạn chế tiếng ồn và tránh sử dụng thiết bị điện tử trước giờ ngủ.

Khi tình trạng mất ngủ kéo dài, người bệnh cần thăm khám chuyên khoa để được đánh giá và can thiệp đúng cách, tránh tự ý sử dụng thuốc ngủ, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe tim mạch.