Nghệ sĩ đột quỵ khi tập thể dục: Đâu là nguyên nhân chính?

Ngày 1/9, NSUT Ngọc Trinh phim "Mùi ngò gai" đột ngột qua đời ở tuổi 51. Nguyên nhân tử vong là do đột quỵ sau khi tập thể dục, được đưa đi cấp cứu nhưng không kịp.

Năm 2020, nghệ sĩ Chí Tài cũng không may qua đời khoảng 15h20 tại bệnh viện, sau khi bị đột quỵ tại chung cư ông đang sống. Được biết, nguyên nhân nam danh hài qua đời là do đột quỵ sau khi tập thể dục. Sự ra đi đột ngột của nam nghệ sĩ khiến đồng nghiệp và công chúng bàng hoàng, xót xa.

Trước đó, nam nghệ sĩ luôn ý thức về việc bảo vệ sức khỏe khi ở tuổi 62. Ông từng chia sẻ với Thanh Niên: “Tôi thức dậy từ lúc 4 giờ sáng và dành thời gian tập luyện thể thao đến tận 7 giờ. Có hôm thì tôi đi bộ 6 lần từ lầu 1 đến lầu 12, có ngày thì hít đất trên 300 cái, có ngày đi bộ ở sân đá bóng”.

Việc các nghệ sĩ luôn chú ý chăm sóc sức khỏe nhưng không may qua đời khi đang tập thể dục khiến nhiều công chúng không khỏi bàng hoàng, xót xa. Vậy, đâu là nguyên nhân chính dẫn đến đột quỵ khi đang tập thể dục?

Chia sẻ với phóng viên Tạp chí điện tử Một Thế Giới về điều này, TS-BS Trần Chí Cường, Chủ tịch Hội Can thiệp thần kinh TP.HCM, chuyên gia hàng đầu về đột quỵ cho biết: Việc tập thể dục quá sức, hay nói chung là vận động thể lực quá sức hoàn toàn có thể kích hoạt cơn đột quỵ xảy ra nhất là với những người có sẵn yếu tố nguy cơ, bệnh lý nền, hoặc người ít vận động đột ngột khởi đầu với một cường độ gắng sức quá cao.

“Khi vận động gắng sức đòi hỏi nhu cầu oxy đến tế bào trong toàn cơ thể gia tăng đột ngột nhất là cơ tim và não, cơ bắp toàn thân... đòi hỏi tim phải làm việc tăng công suất lên rất nhiều như: Tăng tần số tim, tăng cung lượng tim, để tống máu đi ra toàn cơ thể...

Người bình thường cơ thể sẽ chịu đựng được trong một thời gian, hoặc người tập luyện thường xuyên cơ tim sẽ có sức chịu đựng tốt hơn, và duy trì được hoạt động. Với người đang có hẹp động mạch vành, mạch cảnh... lượng máu đến nuôi cơ tim và tế bào não sẽ giảm, trong khi nhu cầu lại đang cao hơn. Đây là nguyên nhân dẫn đến tế bào cơ tim, não bị mất chức năng biểu hiện nhẹ là mệt, xỉu, đau ngực, choáng ngất... nặng hơn có thể dẫn đến đột quỵ”, bác sĩ Cường giải thích.

Theo bác sĩ Cường những trường hợp có nguy cơ cao dẫn đến đột quỵ khi gắng sức là những người mắc bệnh động mạch vành (hẹp mạch vành) thiếu máu cơ tim; suy tim, giảm cung lượng tim; rối loạn nhịp tim (rung nhĩ, ngoại tâm thu nặng, block nhĩ thất…); tăng huyết áp nặng trước gắng sức trên 160mmHg; hẹp nặng động mạch não (động mạch cảnh, não giữa, thân nền...); túi phình mạch máu não, dị dạng mạch máu não; tiền sử đột quỵ, động kinh, chấn thương sọ não...

Còn Thạc sĩ, bác sĩ Đoàn Dư Mạnh, thành viên Hội Bệnh Mạch máu Việt Nam chi sẻ với VietNamNet cho biết thực tế từng ghi nhận các trường hợp đột quỵ khi đang đi bộ, chạy bộ, chơi pickleball, tennis...

Theo bác sĩ Mạnh, việc tập luyện, thể dục giúp tăng cường sức khỏe nhưng tiềm ẩn nguy cơ nếu không đảm bảo an toàn. Việc không kiểm tra sức khỏe, không điều trị triệt để các bệnh lý tim mạch, huyết áp hoặc chấn thương trước khi tập luyện có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, tăng huyết áp, xuất huyết não, hoặc thậm chí đột tử.

Khoảng 80% trường hợp đột tử khi chơi thể thao liên quan đến bệnh lý tim mạch tiềm ẩn, nhiều người chủ quan hoặc không biết mình mắc bệnh do chưa khám đúng chuyên khoa.

Đột quỵ não, một nguy cơ lớn khi tập luyện quá sức, gồm hai thể chính: Nhồi máu não và xuất huyết não.

Nhồi máu não xảy ra khi mạch máu não bị tắc, làm thiếu máu, gây hoại tử vùng não, dẫn đến đột quỵ hoặc tử vong.

Xuất huyết não là tình trạng mạch máu vỡ, máu tràn vào mô não, gây tổn thương nghiêm trọng. Khi chơi các môn cường độ cao như bóng đá, nhịp tim và huyết áp tăng đột ngột, có thể kích hoạt cơn thiếu máu não, đặc biệt ở những người có bệnh lý nền.

Vì vậy các chuyên gia khuyến cáo, song song với tập thể dục duy trì sức khỏe, mọi người cần lắng nghe cơ thể và tuân thủ hướng dẫn y tế là yếu tố then chốt. Người tập nên khám sức khỏe định kỳ, gặp bác sĩ thể thao hoặc huấn luyện viên thể lực để được tư vấn, khám sàng lọc xem có bệnh lý gì tiềm tàng.

Việc chọn môn thể thao phù hợp và duy trì lối sống lành mạnh để giảm thiểu nguy cơ, tận hưởng lợi ích của thể thao một cách an toàn. Trước khi tham gia thể thao, nên khởi động kỹ, lựa chọn môn phù hợp với thể trạng, tránh tập luyện quá sức.