Điều trị thành công cho bé sơ sinh mang nhóm máu cực hiếm, khó tìm nguồn truyền

Bệnh nhi là bé trai (4 ngày tuổi, ở Hà Tĩnh) sinh đủ tháng, khỏe mạnh, tuy nhiên chỉ sau 8 giờ tuổi đã xuất hiện vàng da tăng dần. Khi được đưa đến cơ sở y tế địa phương, trẻ được xác định thiếu máu nặng với chỉ số huyết sắc tố 86 g/l.

Dù đã thực hiện nhiều xét nghiệm, nguyên nhân vẫn chưa được làm rõ, tình trạng không cải thiện. Ngày 12/4/2026, trẻ được chuyển đến Bệnh viện Nhi Trung ương trong tình trạng vàng da nặng, nhiễm khuẩn sơ sinh và suy hô hấp.

Tại Trung tâm Sơ sinh (Bệnh viện Nhi Trung ương), các bác sĩ ghi nhận huyết sắc tố tiếp tục giảm xuống còn 71 g/l, buộc phải chỉ định thay máu khẩn cấp. Tuy nhiên, quá trình tìm nguồn máu phù hợp gặp nhiều khó khăn.

Người mẹ vừa trải qua sinh mổ nên chưa thể hiến máu. Các đơn vị máu cùng nhóm O hiện có cũng không tương thích với bệnh nhi. Mẫu máu sau đó được chuyển đến Viện Huyết học – Truyền máu Trung ương để xét nghiệm chuyên sâu.

Kết quả cho thấy trẻ mang kháng thể anti-Jk3 – thuộc nhóm máu cực hiếm, trong khi ngân hàng máu không có sẵn đơn vị phù hợp để truyền.

Trước tình huống khẩn cấp, các bác sĩ tiến hành xét nghiệm người thân để tìm nguồn máu tương thích. Dù phát hiện một người trong gia đình có nhóm máu phù hợp, người này lại không đủ điều kiện hiến máu do mắc viêm gan B.

Trong khi tình trạng thiếu máu của trẻ ngày càng nặng, các bác sĩ buộc phải cân nhắc phương án sử dụng máu của người mẹ, dù đây không phải lựa chọn ưu tiên, nhất là khi sản phụ vừa trải qua phẫu thuật.

Sau hội chẩn liên chuyên khoa, phương án này được thống nhất là giải pháp duy nhất có thể thực hiện. Quá trình lấy máu được tiến hành thận trọng, đảm bảo an toàn tối đa cho người mẹ.

Bệnh nhi sau đó được truyền máu và thay máu. Chỉ sau khoảng hai ngày, tình trạng cải thiện rõ rệt, trẻ không còn cần hỗ trợ hô hấp hay chiếu đèn điều trị vàng da. Sau gần hai tuần điều trị, bé được xuất viện trong tình trạng ổn định.

Xúc động khi con vượt qua giai đoạn nguy kịch, gia đình bệnh nhi đã gửi lời cảm ơn tới các y, bác sĩ vì sự tận tâm và nỗ lực trong suốt quá trình điều trị.

ThS.BSNT. Phạm Thảo Nguyên – Trung tâm Sơ sinh (Bệnh viện Nhi Trung ương) cho biết, ngoài hệ nhóm máu ABO quen thuộc, khoa học đã xác định 43 hệ nhóm máu khác nhau. Trong đó, nhóm máu Jk(a-b-3) thuộc hệ Kidd, xuất phát từ đột biến gen SLC14A1 trên nhiễm sắc thể 18, khiến hồng cầu không có các kháng nguyên Jka, Jkb và Jk3.

Sự thiếu vắng các kháng nguyên này khiến việc tìm máu tương thích trở nên rất khó khăn, đặc biệt khi người bệnh hình thành kháng thể anti-Jk3, chỉ có thể truyền cùng loại. Vì vậy, nhóm máu này được xếp vào diện “máu cực hiếm”.

Trong năm 2025, Trung tâm Sơ sinh (Bệnh viện Nhi Trung ương) ghi nhận 359 trẻ nhập viện vì vàng da, chiếm khoảng 10% bệnh nhi nội trú. Trong đó, bất đồng nhóm máu là nguyên nhân phổ biến, nhưng trường hợp mang nhóm máu cực hiếm như trên chưa từng được ghi nhận.

Trường hợp này cũng góp phần bổ sung dữ liệu về nhóm máu hiếm tại Việt Nam, mở ra hướng tiếp cận chủ động hơn trong việc sàng lọc, lưu trữ và kết nối nguồn máu đặc biệt, nhằm nâng cao hiệu quả điều trị và đảm bảo an toàn truyền máu trong tương lai.