Để theo kịp thời đại AI, học sinh Việt cần nhiều thứ hơn

Sự kiện giáo dục quốc tế và khoảng cách của học sinh trong thời AI

Ngày 16/6/2026 tại Tổng Lãnh sự quán Anh ở TP.HCM đã diễn ra sự kiện “Giới thiệu mô hình trường nội trú Anh” với sự tham dự của nhiều đại diện cấp cao và chuyên gia giáo dục.

Sự kiện có sự hiện diện của bà Alexandra Smith - Tổng Lãnh sự Anh tại TP.HCM, cùng các diễn giả gồm ông Tom Scully (Giám đốc Vận hành Ardingly College UK), ông Craig Lewis (Hiệu trưởng Ardingly College Việt Nam) và bà Nguyễn Anh Viễn Phương (Standard Chartered Bank).

Phát biểu tại sự kiện, bà Alexandra Smith nhấn mạnh giáo dục Anh không chỉ là bằng cấp, mà là một truyền thống đào tạo con người toàn diện - nơi học sinh được nuôi dưỡng tư duy độc lập, sự tự tin và khả năng sáng tạo.

Một trong những vấn đề lớn được đặt ra là khoảng cách giữa giáo dục truyền thống và yêu cầu của thế giới hiện đại.

Ông Tom Scully đặt câu hỏi: “Làm thế nào để chúng ta chuẩn bị cho những người trẻ không chỉ để vượt qua các kỳ thi mà là để bước vào cuộc sống?”

Theo ông, thành công ngày nay không còn được định nghĩa bằng điểm số, mà là khả năng tư duy độc lập, thích ứng và lãnh đạo trong một thế giới biến động.

Đáng chú ý, theo thống kê có đến 85% nhà tuyển dụng đang thiếu kỹ năng lãnh đạo, trong khi cứ 5 người trẻ thì có 1 người cảm thấy chưa sẵn sàng cho tương lai. Điều này cho thấy khoảng trống lớn giữa đào tạo và thực tiễn, đặc biệt trong bối cảnh AI đang thay đổi thị trường lao động.

Mô hình nội trú Anh: Học để sống, với nền tảng Pastoral Care và trải nghiệm thực tế

Theo các chuyên gia, điểm khác biệt cốt lõi của giáo dục nội trú Anh là không tách rời học tập và đời sống.

Học sinh không chỉ học trên lớp mà còn sống trong một cộng đồng có cấu trúc, nơi các em được rèn luyện kỷ luật, tự lập và trách nhiệm cá nhân.

Ông Tom Scully cho biết mục tiêu của mô hình này là đào tạo thế hệ “World Ready” - sẵn sàng cho thế giới đổi thay.

Một nền tảng quan trọng của hệ thống này là Pastoral Care (chăm sóc học sinh). Đây là mạng lưới hỗ trợ toàn diện về tinh thần, cảm xúc và đời sống học đường. Học sinh được đảm bảo cảm thấy an toàn, thấu hiểu và được hỗ trợ phát triển cá nhân.

Song song đó, mô hình này chú trọng học tập qua trải nghiệm. Học sinh tham gia tối thiểu 50 giờ phục vụ cộng đồng mỗi năm, thực hiện các dự án thực tế tại địa phương.

Các hoạt động như tranh biện, mô phỏng quốc tế, khởi nghiệp, STEM hay “phòng thực hành vấn đề thực tế” giúp học sinh phát triển tư duy phản biện, khả năng giải quyết vấn đề và tinh thần hợp tác.

Theo ông Craig Lewis, chính môi trường nội trú là “phòng thí nghiệm lãnh đạo” hiệu quả nhất, nơi học sinh học cách trưởng thành thông qua trải nghiệm thật.

Lộ trình 5 năm và bài toán giáo dục Việt Nam trong thời đại AI

Một điểm đáng chú ý là mô hình này được triển khai theo lộ trình rõ ràng trong 5 năm.

Năm đầu tiên tập trung xây dựng nền tảng tư duy lãnh đạo và đào tạo giáo viên.Từ năm thứ hai đến thứ ba, các chương trình thực tế như dự án cộng đồng, trao đổi quốc tế được triển khai. Năm thứ tư đến thứ năm, mô hình được mở rộng và chia sẻ.

Theo kế hoạch, tỷ lệ học sinh thể hiện năng lực lãnh đạo sẽ tăng từ 25% lên 88% sau 5 năm, với 100% học sinh tham gia dự án thực tế.

Trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ, giáo dục Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Ông Craig Lewis nhận định: “Khát vọng phát triển của Việt Nam là có thật. Nhưng nếu thiếu năng lực lãnh đạo để gánh vác, khát vọng đó sẽ có giới hạn”.

Các chuyên gia cho rằng giáo dục cần chuyển từ đào tạo “học sinh giỏi” sang đào tạo “người sẵn sàng cho cuộc sống” - những cá nhân có thể tư duy, thích ứng, hợp tác và đóng góp cho xã hội.

Kết thúc sự kiện, thông điệp được nhấn mạnh là: trong thời đại AI, điều quan trọng không chỉ là kiến thức, mà là những năng lực mang tính con người như tư duy phản biện, sáng tạo, thấu cảm và khả năng lãnh đạo.

Ardingly College được thành lập từ thế kỷ XIX và có truyền thống lâu đời trong giáo dục nội trú tại Anh. Hiện nay Ardingly College đã có trường tại Lào Cai - Việt Nam do Khôi Nguyên Investment Holdings đầu tư hơn 700 tỉ đồng (2 triệu bảng Anh).

Toàn bộ ngôi trường được quy hoạch theo mô hình khép kín với tổng diện tích sàn hơn 50.000 m², có thể đáp ứng nhu cầu học tập cho hơn 2.000 học sinh từ bậc tiểu học đến trung học phổ thông.

Điểm nhấn của dự án là khu nội trú với tòa nhà được xây dựng trên diện tích gần 10.000 m², thiết kế theo mô hình chính thống nhà ở cho học sinh tại các trường nội trú Anh quốc.