Tử vong do ăn cá nóc, độc tố mạnh gấp 275 lần xyanua

Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cho biết, đơn vị này mới tiếp nhận 2 ca ngộ độc cá nóc trong chùm ca bệnh 3 người có một người tử vong trên đường tới bệnh viện.

Bệnh nhân nam 21 tuổi cho biết, trước khi nhập viện anh đã cùng với 2 người khác ra biển bắt cá và nấu ăn. Trong nồi nấu gồm một con cá nóc khoảng 200g cùng cá nghéo, bề bề, mực, rau mồng tơi và mì tôm. Một người trực tiếp chế biến và nấu. Sau khi ăn cả con cá nóc, khoảng 20 phút đã xuất hiện đau đầu, buồn nôn dữ dội, ý thức chậm dần. Trên đường tới bệnh viện sau ăn khoảng 2 giờ, người này đã tử vong do ngừng tim.

Bệnh nhân và người còn lại không trực tiếp ăn thịt cá nóc, nhưng có ăn phần còn lại từ nồi nấu, sau ăn khoảng 4 giờ xuất hiện tê bì đầu ngón tay, nhưng không nôn, không chóng mặt, nhập viện trong tình trạng tỉnh táo, các dấu hiệu sinh tồn ổn định và không bị liệt.

Theo các bác sĩ, cá nóc chứa tetrodotoxin, loại độc tố thần kinh cực mạnh, mạnh gấp 275 lần xyanua. Chỉ cần nửa mg cũng đủ gây tử vong cho người trưởng thành. Độc tố này tập trung nhiều ở các nội tạng và da cá nóc. Thịt cá cũng chứa chất độc, gây ngộ độc và tử vong. Điều đáng nói, tetrodotoxin không bị phá hủy bởi nhiệt độ khi nấu chín, nên nếu chế biến không đúng cách, khi luộc, hấp, nướng, chiên… cá nóc vẫn có thể gây ngộ độc.

TS.BS Nguyễn Trung Nguyên - Giám đốc Trung tâm Chống độc, Bệnh viện Bạch Mai cảnh báo: “Ngộ độc cá nóc luôn nằm trong nhóm ngộ độc thực phẩm nguy hiểm nhất, với tỷ lệ tử vong rất cao. Ở biển Việt Nam có hàng chục loài cá nóc khác nhau. Không chỉ cá nóc mà còn có nhiều sinh vật biển khác cũng có chứa độc tố tetrodotoxin và gây ngộ độc như bạch tuộc vòng xanh, một số loài ốc biển, con so...

Đáng chú ý và phải cảnh giác là cá nóc và các sinh vật biển có độc nêu trên bên cạnh ở dạng tươi sống dễ nhận biết, còn có thể được chế biến thành các sản phẩm được bán trên thị trường mà Trung tâm Chống độc đã từng phát hiện gây ngộ độc như chả cá, cá khô tẩm vừng,... Độc tố tetrodotoxin tác động trực tiếp lên hệ thần kinh và tim mạch, sau ăn trong thời gian nhanh chóng tính bằng phút, bệnh nhân bị tê bì, thường có tê bì quanh môi lưỡi, mặt, rồi liệt các cơ toàn thân, loạn nhịp tim, tụt huyết áp, co giật, hôn mê. Nguyên nhân tử vong phần lớn do liệt cơ hô hấp, ngừng thở và tử vong nhanh chóng. Đặc biệt, hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu cho tetrodotoxin. Biện pháp duy nhất là cấp cứu hỗ trợ hô hấp tuần hoàn kịp thời”.

TS. BS Nguyên cũng nhấn mạnh: “Thực trạng ngộ độc tetrodotoxin từ cá nóc và một số sinh vật biển có độc khác, thậm chí có thể lẫn với các sản phẩm được chế biến thông thường từ hải sản, nguy cơ này vẫn liên tục hiện hữu. Người dân tuyệt đối không nên đánh bắt, mua bán, chế biến và sử dụng cá nóc, bạch tuộc vòng xanh, con so dưới bất kỳ hình thức nào”.