Nguy cơ đột quỵ tăng cao dịp Tết: Người bệnh tim cần nhớ 5 lưu ý quan trọng

Trao đổi với PV Gia đình Việt Nam, Ths.BS Đoàn Dư Mạnh – Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch và Đột quỵ Quốc tế Phương Đông, thành viên Hội Bệnh mạch máu Việt Nam – cho biết, mỗi dịp Tết, số ca nhập viện vì tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim, đột quỵ có xu hướng gia tăng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc chủ quan trong ăn uống, sinh hoạt và gắng sức quá mức.

Đi xa ngày Tết: Đừng để hành trình thành “thử thách” cho trái tim

Nhiều người tranh thủ về quê, du lịch dài ngày. Tuy nhiên, việc ngồi lâu trên ô tô, máy bay, tàu hỏa có thể làm tăng huyết áp, tăng nguy cơ hình thành huyết khối, đặc biệt ở người có bệnh lý tim mạch nền.

Bác sĩ khuyến cáo nên ưu tiên phương tiện có chỗ ngồi thoải mái, dễ duỗi chân. Nếu di chuyển đường dài, cần dừng nghỉ mỗi 1–2 giờ để đi lại nhẹ nhàng, vận động cổ chân, đo huyết áp nếu có máy cá nhân.

Thời tiết lạnh cũng là “kẻ thù” của hệ tim mạch. Nhiệt độ thấp khiến mạch máu co lại, làm huyết áp tăng đột ngột – yếu tố nguy cơ hàng đầu dẫn tới đột quỵ và nhồi máu cơ tim. Vì vậy, người bệnh cần giữ ấm cơ thể, đặc biệt vùng cổ và ngực.

Ngoài ra, nên ăn nhẹ, tăng rau xanh, chất xơ, uống đủ 1,5–2 lít nước/ngày để tránh táo bón và giảm gánh nặng cho tim; hạn chế đồ mặn, nhiều dầu mỡ trong suốt hành trình.

Dọn nhà đón Tết: Gắng sức quá mức có thể trả giá bằng… giường bệnh

Nhiều trường hợp nhập viện trước Tết vì “cố quá” khi dọn dẹp nhà cửa. Việc đứng lau chùi hàng giờ, bê vác vật nặng, nấu nướng liên tục có thể làm huyết áp tăng vọt, gây kiệt sức, thậm chí kích hoạt cơn nhồi máu cơ tim hoặc đột quỵ.

Theo bác sĩ Mạnh, người bệnh tim mạch tuyệt đối không nên làm việc quá sức. Hãy chia nhỏ công việc, xen kẽ nghỉ ngơi, đo huyết áp thường xuyên và nhờ người thân hỗ trợ. “Gia đình luôn sẵn sàng giúp đỡ. Đừng để sau Tết phải nằm viện thay vì tận hưởng không khí đoàn viên”, BS Mạnh chia sẻ.

Tiệc tùng, rượu bia: “Cạm bẫy” quen thuộc ngày xuân

Bánh chưng, thịt mỡ, giò chả, nem rán, xôi, mứt, rượu bia… là những món không thể thiếu trên mâm cỗ Tết. Tuy nhiên, đây cũng là nhóm thực phẩm giàu muối, chất béo, đường, dễ làm tăng huyết áp, tăng mỡ máu, rối loạn nhịp tim và làm nguy cơ biến cố tim mạch tăng thêm 20–30% trong bối cảnh thời tiết lạnh.

Người bệnh nên chủ động kiểm soát khẩu phần, ưu tiên rau xanh, trái cây, thực phẩm giàu kali như chuối, cam, khoai lang; bổ sung cá giàu omega-3; hạn chế dưa muối, củ kiệu, đồ chiên rán, bánh chưng quá mặn và đồ ngọt.

Đặc biệt, cần hạn chế tối đa rượu bia. Đồ uống có cồn có thể gây giãn mạch thoáng qua nhưng sau đó làm tăng huyết áp phản ứng, dễ gây rối loạn nhịp tim. Thay thế bằng trà xanh, trà atiso hoặc nước lọc sẽ an toàn hơn cho hệ tim mạch.

“Dù đang vui xuân, người bệnh tuyệt đối không được quên uống thuốc đúng giờ, không tự ý bỏ liều. Hãy chuẩn bị đủ thuốc cho cả kỳ nghỉ”, bác sĩ lưu ý.

Du xuân, đi chùa: Vãn cảnh nhẹ nhàng, giữ tâm an

Những ngày đầu năm, nhiều người có thói quen đi chùa, lễ hội. Tuy nhiên, việc chen lấn, leo nhiều bậc thang, đứng hoặc quỳ lâu có thể làm cơ thể quá tải.

Người bệnh nên lựa chọn thời điểm vắng, di chuyển chậm rãi, tránh chen lấn, giữ ấm cơ thể và mang theo thuốc cấp cứu nếu bác sĩ đã kê đơn. Nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau ngực, khó thở, chóng mặt, tê yếu nửa người… cần nghỉ ngơi ngay và đến cơ sở y tế gần nhất.

Duy trì đi bộ chậm 15–30 phút mỗi ngày sẽ tốt hơn là đứng lâu hoặc vận động đột ngột, gắng sức.

Khám bác sĩ tim mạch - đột quỵ trước và sau Tết

BS Mạnh khuyến cáo, người bệnh tim mạch – đột quỵ nên khám kiểm tra trước Tết để đánh giá tình trạng hiện tại, điều chỉnh thuốc nếu cần và lấy đủ đơn thuốc dùng trong kỳ nghỉ (đặc biệt là thuốc hạ áp, chống đông, statin).

Sau Tết, nên tái khám để kiểm tra huyết áp, cân nặng, mỡ máu… vì nhiều trường hợp tăng cân, rối loạn chuyển hóa sau chuỗi ngày tiệc tùng.

Tại nhà, người bệnh cần đo huyết áp hàng ngày, ghi chép lại. Mục tiêu chung là duy trì dưới 130/80 mmHg ở đa số bệnh nhân, theo khuyến cáo của bác sĩ điều trị.