Chuyên gia phong thủy hướng dẫn nghi lễ Thanh Minh: Làm gì để gia tiên phù hộ độ trì?

Tiết Thanh Minh năm nay bắt đầu từ ngày 18/2 âm lịch và kéo dài khoảng nửa tháng. Đây được xem là thời điểm quan trọng trong năm để con cháu thăm nom mồ mả, tỏ lòng hiếu kính với tổ tiên, đồng thời thực hiện các nghi lễ tâm linh nhằm cầu mong bình an.

Theo chuyên gia phong thủy Nguyễn Hoàng, Thanh Minh không chỉ đơn thuần là một phong tục truyền thống mà còn gắn liền với quy luật vận hành của tự nhiên. 

“Đây là lúc trời đất đạt trạng thái trong trẻo, năng lượng lưu thông mạnh mẽ, tạo nên sự giao hòa giữa âm và dương. Vì vậy, việc tảo mộ, cúng lễ trong thời điểm này mang ý nghĩa rất đặc biệt”, ông cho biết.

Nghi lễ cúng Thần linh cai quản nghĩa trang

Một trong những nghi lễ quan trọng đầu tiên khi đi tảo mộ là cúng tạ các vị thần linh cai quản nghĩa trang. Theo chuyên gia Nguyễn Hoàng, đây là bước thể hiện sự kính trọng đối với các đấng trông coi âm phần.

Lễ vật thường bao gồm các đồ mã như ngựa giấy (đỏ, đen), y phục quan, vàng mã nhiều loại cùng lễ chay, mặn, hoa quả, gạo muối… Tùy điều kiện mỗi gia đình có thể chuẩn bị khác nhau, không bắt buộc phải quá cầu kỳ.

“Điều quan trọng nhất không nằm ở mâm cao cỗ đầy mà là sự thành tâm. Gia chủ cần khấn tạ thần linh đã gìn giữ phần mộ, đồng thời cầu xin chư vị phù hộ để gia tiên được siêu thoát, giảm nhẹ nghiệp lực”, chuyên gia Nguyễn Hoàng nhấn mạnh.

Trong trường hợp nghĩa trang có miếu thờ thần linh, việc cúng nên thực hiện tại đó. Nếu không, gia đình có thể đặt lễ tại phần mộ và thành tâm thỉnh mời thần linh về chứng giám.

Tảo mộ gia tiên

Sau khi hoàn tất nghi lễ với thần linh, gia đình tiến hành tảo mộ tổ tiên. Công việc bao gồm thắp hương, dọn cỏ, đắp đất, quét vôi, chỉnh trang lại phần mộ.

Theo chuyên gia Nguyễn Hoàng, hành động này không chỉ mang ý nghĩa chăm sóc nơi an nghỉ của người đã khuất mà còn giúp “làm sạch trường khí, loại bỏ những yếu tố xấu tích tụ quanh mộ phần”.

Sau khi tảo mộ, gia chủ có thể khấn mời tổ tiên về nhà dùng bữa cơm thân mật, rồi tiếp tục cúng lễ tại gia.

Đối với những người ở xa, không có điều kiện về quê, chuyên gia cho rằng vẫn có thể thực hiện nghi lễ theo cách giản dị hơn. “Chỉ cần thắp một nén nhang, hướng về tổ tiên với lòng thành kính, hoặc tưởng niệm trong tâm cũng đã đủ ý nghĩa”, ông nói.

Giải thích thêm, chuyên gia Nguyễn Hoàng cho biết Thanh Minh là một trong 24 tiết khí của lịch cổ phương Đông, được xác định dựa trên chuyển động của Trái đất quanh Mặt trời.

Cứ mỗi nửa tháng, Trái đất lại di chuyển một quãng tương ứng khoảng 15 độ, tạo nên các tiết khí khác nhau như Vũ Thủy, Kinh Trập, Xuân Phân…  Thanh Minh là giai đoạn khi mưa dứt, trời quang, khí trời trong lành.

“Chính sự thay đổi này tạo ra những ‘tần số’ đặc biệt của tự nhiên. Người xưa quan sát và đúc kết thành quy luật, từ đó hình thành các nghi lễ phù hợp với từng thời điểm trong năm”, ông phân tích.

Nhà thơ Nguyễn Du từng viết: “Thanh minh trong tiết tháng ba / Lễ là tảo mộ, hội là đạp thanh”. Sau những ngày mưa xuân, cỏ cây phát triển mạnh, đây cũng là lúc con cháu sửa sang phần mộ, bày tỏ lòng tưởng nhớ.

Những lưu ý để nghi lễ trọn vẹn

Chuyên gia phong thủy Nguyễn Hoàng cho rằng, khi đi tảo mộ, gia đình nên chọn người khỏe mạnh, đặc biệt là nam giới để thực hiện các công việc nặng.

Bên cạnh đó, cần tránh dẫm đạp lên mộ của người khác, nhất là trẻ nhỏ. Việc giữ gìn sự tôn nghiêm tại nghĩa trang không chỉ là phép lịch sự mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc.

“Cốt lõi của Thanh Minh không phải ở hình thức, mà là sự kết nối giữa người sống và người đã khuất. Khi lòng thành được đặt đúng chỗ, âm dương sẽ tương thông, từ đó mang lại sự an yên cho cả hai cõi”, chuyên gia Nguyễn Hoàng chia sẻ.