Không ngừng đổi mới, sáng tạo

Hơn 30 năm gắn bó với ngành giáo dục, hành trình của Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Thị Hằng - Bí thư chi bộ, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Long Biên (phường Long Biên, TP. Hà Nội) là câu chuyện về sự bền bỉ, không ngừng nỗ lực để hiện thực khái niệm “Trường học hạnh phúc”.

Sinh năm 1975, quê ở xã Liêm Sơn, (huyện Thanh Liêm, tỉnh Hà Nam), cô Nguyễn Thị Hằng “bén duyên” với sự nghiệp giáo dục từ năm 1994 khi nhận lớp học đầu tiên tại Trường Tiểu học Trung Màu (huyện Gia Lâm, TP. Hà Nội).

Khi ấy, phòng học còn đơn sơ. Không có bảng điện tử, không có công nghệ hỗ trợ. Hành trang chỉ có phấn trắng, bảng đen và ánh mắt học trò cùng nhiệt huyết của tuổi trẻ. Suốt hàng chục năm trực tiếp đứng lớp đã rèn giũa cho cô giáo trẻ một nền tảng nghề nghiệp vững chắc.

Trong ký ức của nhiều thế hệ học trò và đồng nghiệp, đó là một giáo viên say mê đổi mới phương pháp dạy học, chú trọng phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh. Sáu lần đạt danh hiệu giáo viên dạy giỏi, lao động giỏi cấp huyện, cấp quận không chỉ là thành tích cá nhân, mà còn phản ánh tinh thần cầu thị, không ngừng tự học và sáng tạo.

Năm 2005, khi đảm nhiệm vị trí Phó Hiệu trưởng rồi Hiệu trưởng Trường Tiểu học Đức Giang (quận Long Biên, TP. Hà Nội), cô giáo Nguyễn Thị Hằng tiếp tục khẳng định năng lực quản lý qua việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, bồi dưỡng giáo viên và học sinh năng khiếu. Những học sinh đạt giải quốc gia, những giáo viên đạt giải Nhất cấp thành phố… là thành quả của của một quá trình tổ chức, dẫn dắt bài bản..

Năm 2015, cô giáo Nguyễn Thị Hằng được bổ nhiệm làm Phó Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Long Biên (TP. Hà Nội), phụ trách bậc Tiểu học. Đây là giai đoạn giáo dục phổ thông bước vào tiến trình đổi mới căn bản, toàn diện, với nhiều yêu cầu mới đặt ra cho đội ngũ quản lý.

Trong gần một thập kỷ, cô cùng tập thể Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Long Biên (TP. Hà Nội) triển khai đồng bộ các chủ trương của ngành: đổi mới kiểm tra, đánh giá học sinh; xây dựng trường học hạnh phúc; tăng cường phối hợp giữa nhà trường – gia đình – xã hội; từng bước đưa công nghệ thông tin vào quản lý và giảng dạy.

Những nỗ lực ấy góp phần đưa giáo Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Long Biên trở thành “điểm sáng” của Thủ đô, được ghi nhận bằng các phần thưởng cao quý như Cờ thi đua UBND TP Hà Nội, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ, Huân chương Lao động hạng Nhất.

Một trong những dấu ấn rõ nét của cô giáo Nguyễn Thị Hằng là việc nghiên cứu và triển khai mô hình kỷ luật tích cực trong các trường tiểu học. Xuất phát từ thực tế học sinh chịu áp lực tâm lý, giáo viên lúng túng trong xử lý hành vi, nhà giáo Nguyễn Thị Hằng đã xây dựng đề tài “Phát triển môi trường giáo dục kỷ luật tích cực cho học sinh ở các trường tiểu học quận Long Biên”.

Trong suốt ba năm 2019 - 2021, mô hình này được triển khai tại 28 trường tiểu học trên địa bàn quận Long Biên (TP. Hà Nội), tạo ra sự thay đổi rõ rệt: học sinh được giáo dục bằng đối thoại thay vì trừng phạt, mối quan hệ thầy – trò trở nên gần gũi hơn, môi trường học đường an toàn và thân thiện hơn.

Thay vì phê bình nặng nề, thay vì ghi sổ đầu bài như một hình thức “xử phạt”, giáo viên được tập huấn kỹ năng lắng nghe, đối thoại, khuyến khích học sinh tự nhận thức hành vi. Sự thay đổi diễn ra không ồn ào, nhưng rõ rệt. Môi trường học đường an toàn, thân thiện hơn.

“Học sinh nếu được lắng nghe sẽ mạnh dạn chia sẻ cảm xúc. Khi đó mối quan hệ thầy – trò gần gũi hơn. Kỷ luật không phải để làm trẻ sợ hãi, mà để trẻ hiểu giới hạn của mình trong sự tôn trọng,” cô Nguyễn Thị Hằng chia sẻ.

Khát vọng kiến tạo “Trường học hạnh phúc”

Năm học 2023-2024, khi được giao nhiệm vụ Hiệu trưởng Trường Tiểu học Long Biên (phường Long Biên, TP. Hà Nội), cô Nguyễn Thị Hằng bắt tay vào một việc tưởng chừng “mềm” nhưng lại có ý nghĩa quyết định: xây dựng môi trường sư phạm gắn kết tinh thần đồng nghiệp, nghĩa thầy trò, tình bạn bè.

Sáng kiến "Xây dựng môi trường sư phạm gắn kết tinh thần đồng nghiệp, nghĩa thầy trò, tình bạn bè" được UBND quận Long Biên (TP. Hà Nội) khi đó công nhận và đánh giá cao và đưa vào ứng dụng thực tiễn.

Ba nhóm giải pháp được triển khai đồng bộ: Củng cố tổ chức Đảng – đoàn thể; Tạo dựng quan hệ thầy trò thân thiện; Phát huy vai trò tập thể trong mọi hoạt độn của đội ngũ giáo viên, sự đồng thuận của phụ huynh và niềm vui học tập của học sinh.

Tháng 10/2024, Trường Tiểu học Long Biên vinh dự được Sở Giáo dục và Đào tạo TP. Hà Nội lựa chọn là địa điểm tổ chức “Lễ phát động thi đua xây dựng Trường học hạnh phúc” với hơn 1.000 đại biểu tham dự.

Các mô hình “Lớp học hạnh phúc”, hoạt động văn hóa học đường sáng tạo được lan tỏa rộng rãi cùng những hoạt động trải nghiệm gắn kết thầy trò, những sân chơi trí tuệ giúp học sinh phát triển toàn diện… dần trở thành thương hiệu của ngôi trường.

Kết quả đến một cách tự nhiên khi chất lượng giáo dục giữ vững ở mức cao, tỷ lệ học sinh hoàn thành xuất sắc vượt kế hoạch; học sinh giành huy chương vàng quốc tế, giải cao ở nhiều cuộc thi lớn; giáo viên được vinh danh ở các phong trào thi đua của Thành phố Hà Nội và toàn ngành giáo dục.

Thực hiện chủ đề “Năm hành động vì cảnh quan, môi trường đô thị và chuyển đổi số”, Trường Tiểu học Long Biên đã triển khai mô hình “Thư viện thông minh” với không gian đọc tích hợp thiết bị đo cảm xúc, hệ thống ghi hình bài giảng và quản lý học sinh bằng nhận diện khuôn mặt.

Mô hình “Thư viện thông minh” trở thành điểm tham quan, học tập của nhiều đơn vị. Nhà trường được công nhận đạt tiêu chí “Trường học điện tử” giai đoạn 2023-2025; mức độ chuyển đổi số đạt cấp độ 3, là mức cao nhất theo đánh giá của quận.

Đổi mới công nghệ ở đây không tách rời mục tiêu phát triển con người. Mỗi thiết bị được đưa vào sử dụng đều phải gắn với nâng cao chất lượng dạy học và trải nghiệm của học sinh. “Đích đến là một môi trường nơi mỗi đứa trẻ được phát triển toàn diện cả tri thức, cảm xúc và nhân cách”, cô Hằng tâm niệm.

Một trong những sáng kiến quan trọng khác của cô giáo Nguyễn Thị Hằng là mô hình “Phối hợp nhà trường – gia đình – xã hội trong chăm sóc, giáo dục học sinh” với năm nhóm biện pháp được triển khai đồng bộ nhằm tạo môi trường giáo dục thống nhất, khép kín nhưng cởi mở.

Nhà trường thường xuyên khảo sát mức độ hài lòng của phụ huynh, điều chỉnh mục tiêu và phương pháp giáo dục theo phản hồi thực tiễn. Nhờ đó, mối quan hệ giữa gia đình và nhà trường không chỉ dừng ở phối hợp hành chính, mà trở thành sự đồng hành thực chất giúp quản lý, giáo dục học sinh được hiệu quả hơn.

Một trong những kỷ niệm khó quên đối với cô giáo Nguyễn Thị Hằng là thực hiện chương trình “Nối vòng tay yêu thương - Nâng bước con đến trường” năm học 2023 – 2024. Khi nữ sinh Nguyễn Huyền T. (lớp 2, Trường Tiểu học Long Biên) phải tạm dừng đến lớp để điều trị ung thư máu.

Thay vì coi đó là chuyện riêng của gia đình, cô Hằng cùng toàn thể giáo viên và các em học sinh trong nhà trường đã coi đó là trách nhiệm chung. Chỉ trong thời gian ngắn, gần 300 triệu đồng được quyên góp từ giáo viên, phụ huynh và học sinh để giúp nữ sinh mắc bệnh hiểm nghèo.

Ngày nữ sinh Nguyễn Huyền T. trở lại trường, mái tóc đã rụng sau hóa trị, nhưng lớp học vẫn giữ nguyên chỗ ngồi của em. “Con nghĩ con phải nghỉ học mãi mãi. Nhưng các cô không quên con. Các bạn không quên con”, em nói đầy xúc động. Với cô giáo Nguyễn Thị Hằng, khoảnh khắc đấy không một bảng thành tích nào đo được giá trị ấy. Đó là giáo dục - là nhân văn - là hơi ấm giữa đời thường.

"Một ngôi trường hạnh phúc không phải được đo đếm bằng bảng thành tích mà là bằng niềm vui của học sinh mỗi ngày đến lớp, bằng sự đồng hành tích cực của cha mẹ, bằng sự cống hiến lặng thầm của các thầy cô và bằng sự quan tâm chân thành của xã hội", cô giáo Nguyễn Thị Hằng chiêm nghiệm.

Hơn 30 năm trong ngành giáo dục, cô giáo Nguyễn Thị Hằng đã đi qua đủ các vị trí: giáo viên, phó hiệu trưởng, hiệu trưởng, cán bộ quản lý cấp quận. Trong đó có 16 năm liền đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở, được tặng Bằng khen của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh; được phong tặng danh hiệu Nhà giáo Ưu tú là một sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực của mình.

Ở Trường Tiểu học Long Biên (phường Long Biên, TP. Hà Nội) hôm nay, mỗi giờ học, mỗi hoạt động trải nghiệm, mỗi nụ cười của học sinh chính là thước đo chân thực nhất cho những nỗ lực thầm lặng ấy. Và trong hành trình kiến tạo “Trường học hạnh phúc”, Nhà giáo Ưu tú Nguyễn Thị Hằng vẫn đang lặng lẽ bước tiếp – bằng niềm tin, bằng trách nhiệm và bằng khát vọng cống hiến cho sự nghiệp giáo dục của Thủ đô.