Làm thế nào để nhận biết tin giả, tin sai sự thật trên mạng?

Thực tế hiện nay, cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ, xu hướng người dân đọc tin tức qua mạng, sử dụng mạng xã hội để chia sẻ thông tin ngày càng tăng cao. Tuy nhiên, không gian mạng với đặc tính dễ ẩn danh, lan truyền nhanh đã trở thành môi trường thuận lợi cho hoạt động phát tán tin giả, tin sai sự thật.

Tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng có nội dung liên quan đến nhiều lĩnh vực, từ chính trị, kinh tế đến văn hóa, xã hội... gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín, danh dự của các tổ chức, cá nhân, ảnh hưởng đến an ninh, trật tự, gây thiệt hại về kinh tế... Nhiều thông tin thiếu kiểm chứng, bịa đặt, phản cảm được người dùng mạng xã hội chia sẻ rộng rãi gây bức xúc trong dư luận xã hội.

Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thanh Lâm phát biểu tại lễ ra mắt '"Cẩm nang phòng chống tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng".

Thời gian qua, mặc dù Bộ Thông tin và Truyền thông đã triển khai nhiều biện pháp nhằm tăng cường quản lý nội dung thông tin trên mạng, ngăn chặn xử lý tin giả, thông tin sai sự thật, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật cũng dần được hoàn thiện, nhưng tin giả trên không gian mạng vẫn liên tục được sản sinh, khó có thể ngăn chặn hoàn toàn.

Vì vậy, bên cạnh sự vào cuộc quyết liệt từ phía các cơ quan quản lý, người dân cũng cần tự trang bị các kiến thức cơ bản, biết sàng lọc và nhận biết tin giả cũng như những hành vi vi phạm pháp luật khi hoạt động trên không gian mạng để có ứng xử phù hợp nhằm hạn chế sự phát tán và ảnh hưởng của tin giả.

Trên cơ sở đó, Bộ Thông tin và Truyền thông đã triển khai xây dựng và tổ chức Lễ ra mắt "Cẩm nang phòng chống tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng" vào ngày 27/12 tại Hà Nội.

Phát biểu tại Lễ ra mắt, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Thanh Lâm cho biết: "Cẩm nang là công cụ hết sức quan trọng, bởi nó trao cho cộng đồng, trao cho người sử dụng mạng Internet, tham gia vào không gian số hàng ngày công cụ để cùng nhận biết, ứng xử phù hợp và góp phần chung tay loại trừ tin giả, tin sai sự thật".

"Cẩm nang phòng chống tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng" chính thức được phát hành theo bản giấy và bản điện tử.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Thanh Lâm, mục tiêu mà Bộ Thông tin và Truyền thông hướng tới khi xây dựng cẩm nang là nâng cao nhận thức về trách nhiệm trên không gian mạng cho người dùng Internet ở Việt Nam. Đồng thời, cẩm nang sẽ cung cấp các thông tin, kỹ năng cơ bản nhất để các cơ quan, tổ chức, cá nhân tham gia không gian mạng có kiến thức tổng quan, cần thiết để nhận biết, ứng phó và xử lý có hiệu quả với tình trạng tin giả, tin sai sự thật có xu hướng tăng trên không gian mạng hiện nay.

"Cẩm nang phòng chống tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng" được xây dựng căn cứ các quy định của pháp luật, Bộ quy tắc ứng xử trên mạng xã hội của Bộ Thông tin và Truyền thông, các quy trình xử lý thông tin của Trung tâm xử lý tin giả Việt Nam (VAFC); dựa trên các vấn đề thực tế mà người sử dụng thường gặp khi tương tác trên môi trường mạng và tham khảo các tài liệu nghiên cứu, kinh nghiệm thực tế của một số nước và các nguyên tắc cộng đồng của các nền tảng xuyên biên giới lớn.

Tại lễ ra mắt, ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin và Truyền thông) cho biết thêm: Cẩm nang được xây dựng dễ hiểu, đơn giản, nhiều hình ảnh cho người dân có thể nắm được những quy định của pháp luật và những điều cần biết để phòng tránh tin giả.

Ông Lê Quang Tự Do, Cục trưởng Cục Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử (Bộ Thông tin và Truyền thông) cho biết Cẩm nang được xây dựng dễ hiểu, đơn giản, nhiều hình ảnh cho người dân có thể nắm được những quy định của pháp luật và những điều cần biết để phòng tránh tin giả.

Theo đó, cẩm nang được trình bày thành 2 phần bao gồm một phần tóm tắt ngắn gọn, dễ hiểu, dễ sử dụng, là những kỹ năng cơ bản để người sử dụng có thể nhận biết, ứng phó và xử lý có hiệu quả khi gặp một tin giả, tin sai sự thật.

Phần tiếp theo đi vào những kiến thức cụ thể: Khái niệm tin giả trên không gian mạng; hướng dẫn nhận biết tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng; tác động của tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng; trách nhiệm của người dùng và nhà cung cấp dịch vụ khi hoạt động trên không gian mạng; quy trình rà quét, phát hiện và xử lý tin giả trên không gian mạng; các quy định xử phạt; những câu hỏi thường gặp.

Bộ tài liệu "Cẩm nang phòng chống tin giả, tin sai sự thật trên không gian mạng" được phát hành theo hình thức sách in, sách điện tử (do Nhà Xuất bản Thông tin và Truyền thông xuất bản) đồng thời được phổ biến trên các mạng xã hội lớn thông qua hình thức các video clip ngắn, dễ hiểu.

Cẩm nang cũng sẽ liên tục được cập nhật, chỉnh sửa, bổ sung để phù hợp với sự thay đổi trong chính sách quản lý cũng như để ứng phó với những tình huống mới trên không gian mạng.