Một buổi chiều muộn ở Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (Ninh Bình), ánh nắng cuối ngày còn sót lại trên dãy hành lang dài. Trong lớp học Hóa, không khí vẫn đặc quánh sự tập trung. Trên bảng, những cơ chế phản ứng hữu cơ được nối dài bằng những mũi tên chi chít. Dưới lớp, học sinh không cúi đầu chép bài mà đang tranh luận.
Ở giữa lớp, thầy giáo Phạm Trọng Thịnh lặng lẽ đứng quan sát. Thầy không giảng nhiều. Thầy gợi mở. “Em thử giải thích lại theo cách hiểu của mình xem?”, thầy nhẹ nhàng.
Một học sinh đứng lên còn lúng túng. Cả lớp chờ đợi. Không ai cười. Không ai vội. Chỉ có một hành trình chinh phục tri thức đang diễn ra theo cách rất riêng. Ít ai biết rằng, từ những giờ học như thế, nhiều học sinh đã bước ra các kỳ thi quốc gia, quốc tế và mang về những tấm huy chương danh giá cho đất nước.
Thầy Phạm Trọng Thịnh (SN 1987), hiện là giáo viên môn Hóa học tại Trường THPT chuyên Lê Hồng Phong (tỉnh Ninh Bình). Năm 2009, sau khi tốt nghiệp Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, thầy được tuyển dụng về giảng dạy tại ngôi trường chuyên giàu truyền thống này.
Con đường đến với nghề giáo của thầy Phạm Trọng Thịnh bắt đầu từ những lựa chọn rất đời thường. Khi còn học cấp 3, thầy đạt giải học sinh giỏi quốc gia và có cơ hội được tuyển thẳng vào nhiều trường đại học. Nhưng cuối cùng, thầy lại chọn ngành sư phạm.
Quyết định ấy một phần đến từ hoàn cảnh gia đình. Học sư phạm giúp giảm bớt gánh nặng học phí cho bố mẹ. Nhưng sâu xa hơn, đó còn là sự ảnh hưởng từ chính những người thầy, người cô đã dìu dắt thầy trong những năm phổ thông.
“Các thầy cô giáo của tôi thời cấp 3 để lại những ấn tượng và tình cảm rất sâu đậm. Chính điều đó đã thôi thúc tôi tiếp bước con đường của các thầy cô”, thầy Thịnh chia sẻ.
Ngay từ những ngày đầu đứng lớp, thầy Thịnh đã lựa chọn cho mình một cách tiếp cận giản dị nhưng sâu sắc là khơi dậy niềm đam mê học tập ở học sinh.
Trong môi trường trường chuyên nơi các giáo viên luôn phải đối mặt với nhiều kỳ vọng và áp lực, thầy vẫn giữ được phong thái điềm đạm và tận tâm. Thầy thường ví mỗi khóa học sinh như một “chuyến tàu tri thức”.
Nói về phong trào thi đua trong giáo dục, thầy Thịnh cho rằng nếu hiểu đúng bản chất, thi đua không phải là áp lực mà là động lực để mỗi giáo viên hoàn thiện mình.
Trong quá trình giảng dạy, thầy không đặt mục tiêu phải đạt được khen thưởng hay danh hiệu vào cuối năm. Thay vào đó, với mỗi công việc được giao, thầy chỉ cố gắng hoàn thành tốt nhất trong khả năng của mình.
“Các em học sinh nỗ lực mỗi ngày với môn học thì mình cũng phải nỗ lực mỗi ngày để hỗ trợ các em. Khi các em đạt kết quả tốt, niềm vui của các em cũng chính là niềm vui của người giáo viên”, thầy nói.
Dẫn dắt học trò chinh phục thử thách
Giai đoạn 2020 – 2025 đánh dấu một chặng đường bứt phá trong sự nghiệp giảng dạy của thầy Phạm Trọng Thịnh. Trong 5 năm liên tiếp, thầy tham gia bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi quốc gia môn Hóa học của nhà trường và đạt nhiều thành tích ấn tượng.
Chỉ tính riêng trong giai đoạn này, tỷ lệ học sinh đạt giải trong đội tuyển do thầy tham gia bồi dưỡng luôn ở mức rất cao, nhiều năm đạt gần như tuyệt đối. Đặc biệt, năm học 2023 – 2024 và 2024 – 2025, 100% học sinh trong đội tuyển đều đạt giải tại kỳ thi học sinh giỏi quốc gia.
Không dừng lại ở sân chơi trong nước, nhiều học sinh của thầy còn tiếp tục bước vào các vòng tuyển chọn đội tuyển Olympic quốc tế. Một số em đã giành được những tấm huy chương danh giá tại các kỳ thi quốc tế như Olympic Hóa học Al-Berunyi, Olympic Hóa học Lavoisier, Olympic Hóa học châu Á (AChO) hay Olympic Khoa học tại Hoa Kỳ.
Năm 2025, học sinh Phan Bảo Ngọc do thầy hướng dẫn đã giành Huy chương Vàng tại Olympic Hóa học châu Á (AChO) tổ chức tại Indonesia, nằm trong nhóm ba thí sinh có điểm số cao nhất của kỳ thi. Đây là thành tích nổi bật, góp phần khẳng định vị thế của giáo dục Ninh Bình trên bản đồ tri thức quốc tế.
Theo thầy Thịnh, để học sinh có thể thành công ở các đấu trường lớn, kiến thức thôi chưa đủ. “Kiến thức tốt là nền tảng, nhưng bản lĩnh và tâm lý vững vàng cũng quan trọng không kém. Nếu học sinh không đủ tự tin để thể hiện năng lực của mình thì rất khó đạt được kết quả tốt”, thầy nói.
Điều khiến nhiều học sinh nhớ nhất ở thầy Thịnh không chỉ là những bài giảng Hóa học giàu tính hệ thống, mà còn là cách thầy khơi dậy sự tò mò và tinh thần khám phá.
Trong quá trình bồi dưỡng học sinh giỏi, thầy kiên trì áp dụng phương pháp “tự học có hướng dẫn”. Học sinh được giao nghiên cứu chuyên đề, tự tìm tài liệu, sau đó trình bày trước lớp. Giáo viên đóng vai trò định hướng, phân tích và mở rộng kiến thức.
Phương pháp này không chỉ giúp học sinh hiểu sâu bản chất của các phản ứng hóa học, mà còn rèn luyện tư duy độc lập, khả năng trình bày và phản biện. Đây là những kỹ năng rất quan trọng khi bước vào các kỳ thi lớn.
Với những học sinh còn rụt rè, thiếu tự tin, thầy thường tạo cơ hội để các em từng bước thể hiện bản thân: từ trình bày trước lớp, trước khối chuyên, đến tham gia thảo luận học thuật với bạn bè.
Theo thầy, khi học sinh thực sự yêu thích môn học, việc học không còn là áp lực mà trở thành niềm vui. Trong môi trường trường chuyên, học sinh thường phải đối mặt với áp lực học tập lớn. Nhưng theo thầy Thịnh, chính môi trường đòi hỏi cao ấy cũng là cơ hội để các em rèn luyện bản lĩnh.
“Các em được rèn giũa trong môi trường khắc nghiệt sẽ tích lũy thêm tri thức, kỹ năng và sự tự tin cho tương lai”, thầy cho biết.
Để giúp học sinh không bị cuốn vào áp lực, thầy đặc biệt chú trọng đến việc hướng dẫn phương pháp học và khả năng tự nghiên cứu. Mục tiêu không chỉ là giúp các em học tốt mà còn biết cách tự mình chinh phục tri thức.
Bên cạnh đó, việc khơi dậy niềm đam mê với môn học cũng được thầy đặt lên hàng đầu. Với nhiều học sinh trong đội tuyển học sinh giỏi, việc được học chuyên đã trở thành một niềm vui thực sự.
“Khi có niềm đam mê, các em sẽ có mục tiêu rõ ràng và tránh xa những cám dỗ tiêu cực của xã hội”, thầy chia sẻ.
Nhìn lại quá trình nhiều năm bồi dưỡng học sinh giỏi, thầy Thịnh cho rằng trước đây học sinh Việt Nam thường được đánh giá mạnh về lý thuyết nhưng yếu hơn ở kỹ năng thực hành và khả năng hội nhập.
Tuy nhiên, những năm gần đây tình hình đã thay đổi rõ rệt. Minh chứng là thành tích của các đội tuyển Việt Nam tại các kỳ thi Olympic quốc tế và khu vực ngày càng cao, đặc biệt điểm thực hành tăng đáng kể.
Theo thầy, kết quả này đến từ việc giáo viên đã nhìn rõ những điểm yếu của học sinh và tập trung khắc phục. Đồng thời, khả năng ngoại ngữ của học sinh cũng tiến bộ mạnh mẽ.
“Nhiều em phải đọc tài liệu nước ngoài, các bài báo khoa học quốc tế nên vốn tiếng Anh chuyên ngành được nâng lên rất nhanh”, thầy Thịnh cho biết.
Song song với công tác giảng dạy, thầy Phạm Trọng Thịnh còn dành nhiều thời gian nghiên cứu và xây dựng các sáng kiến kinh nghiệm trong giảng dạy Hóa học. Trong 5 năm qua, thầy đã thực hiện 6 sáng kiến kinh nghiệm, nhiều sáng kiến được công nhận và áp dụng rộng rãi trong thực tiễn giảng dạy, đặc biệt trong công tác bồi dưỡng học sinh giỏi.
Các sáng kiến của thầy tập trung vào việc giúp học sinh hiểu sâu bản chất của các cơ chế phản ứng hóa học, xây dựng hệ thống kiến thức logic và phát triển tư duy giải quyết vấn đề.
Những tài liệu này không chỉ hỗ trợ học sinh học tập hiệu quả hơn mà còn trở thành nguồn tham khảo hữu ích cho giáo viên trong và ngoài trường. Ngoài công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, thầy Thịnh còn phụ trách mảng nghiên cứu khoa học và giáo dục STEM của nhà trường.
Năm học 2021 – 2022, nhóm học sinh do thầy hướng dẫn đã giành giải Ba cuộc thi sáng tạo khoa học kỹ thuật cấp tỉnh, mở ra hướng phát triển mạnh mẽ hơn cho các hoạt động nghiên cứu khoa học trong nhà trường.
Theo thầy, STEM không chỉ dành cho những học sinh giỏi nhất, mà còn là môi trường để các em khám phá cách vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
“Nếu học sinh giỏi là những ngọn đuốc sáng, thì STEM chính là mảnh đất để những ngọn đuốc ấy tìm cách tỏa sáng theo cách riêng của mình”, thầy chia sẻ.
Không chỉ tận tâm với công việc giảng dạy, thầy Phạm Trọng Thịnh còn tích cực tham gia các hoạt động phong trào của nhà trường và địa phương.
Từ các hoạt động văn hóa – thể thao, các chương trình thiện nguyện cho đến việc hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, thầy luôn là gương mặt quen thuộc, góp phần lan tỏa tinh thần trách nhiệm và sự gắn kết trong cộng đồng.
Với những đóng góp to lớn trong quá trình công tác, thầy Phạm Trọng Thịnh đã liên tiếp 05 năm đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở, nhiều lần được tặng Bằng khen của Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định (cũ); được Chủ tịch Liên đoàn lao động Việt Nam tặng Bằng khen; các năm học 2019-2020 đến năm học 2023-2024, được Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định (cũ) tặng Bằng khen.
Thầy cũng là một trong những tấm gương tiêu biểu trong học tập và làm theo lời Bác, được tuyên dương trong Đại hội Thi đua yêu nước tỉnh Ninh Bình lần thứ I (giai đoạn 2025-2030). Năm 2025, thầy Phạm Trọng Thịnh vinh dự là một trong những đại biểu tiêu biểu tham dự Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI (giai đoạn 2021 - 2025).
Từ một lớp học Hóa giản dị, thầy Phạm Trọng Thịnh đã viết nên một câu chuyện đẹp về sự tận tụy và sáng tạo của người giáo viên thời hội nhập khi góp phần "chắp cánh" những thế hệ học trò đã vươn ra biển lớn tri thức, mang về vinh quang cho quê hương, đất nước.
