Vì sao tinh thần làm việc dễ chùng xuống khi cận Tết?

Vì sao não bộ sớm chuyển sang chế độ nghỉ ngơi khi cận Tết?

Hơn 20 ngày nữa mới đến Tết Nguyên đán 2026 nhưng không ít người đã sớm rơi vào trạng thái uể oải, khó tập trung vào công việc khi đầu óc bị phân tâm bởi hàng loạt kế hoạch mua sắm, biếu quà, tính toán lương thưởng, trả nợ hay đầu tư cuối năm.

Theo các chuyên gia tâm lý, hiện tượng này có thể được lý giải bằng "Holiday Click-off" – thuật ngữ dùng để chỉ sự “khởi động sớm” về mặt tinh thần cho kỳ nghỉ lễ, dù thời gian nghỉ chính thức vẫn chưa bắt đầu.

Cụ thể, khi mốc nghỉ Tết đã hiện hữu rõ ràng trong nhận thức, não bộ có xu hướng chuyển sang chế độ thư giãn, làm giảm động lực duy trì nhịp độ làm việc cao. Sự mong chờ kỳ nghỉ dài ngày khiến khả năng tập trung suy giảm, đặc biệt với những công việc mang tính lặp lại hoặc không còn áp lực thời hạn gấp.

Bên cạnh đó, giai đoạn cuối năm cũng là lúc nhiều mục tiêu công việc đã gần hoàn thành hoặc khó tạo ra đột phá mới. Tâm lý “nước rút đã xong” khiến không ít người hình thành trạng thái làm việc cầm chừng, chờ sang năm mới để khởi động lại kế hoạch.

Không chỉ yếu tố tâm lý, các áp lực đời sống dịp cận Tết cũng góp phần làm gia tăng cảm giác mệt mỏi. Việc chuẩn bị chi tiêu, mua sắm, sắp xếp về quê, lo quà biếu và các mối quan hệ xã hội khiến năng lượng tinh thần bị phân tán, kéo theo hiệu suất công việc suy giảm.

Holiday Click-off không phải biểu hiện của sự lười biếng mà là phản ứng tự nhiên của cơ thể khi đứng trước một mốc nghỉ ngơi dài. Tuy nhiên, nếu trạng thái này kéo dài và không được điều chỉnh hợp lý, nó có thể khiến nhiều người rơi vào cảm giác kiệt sức ngay trước kỳ nghỉ, thay vì bước vào Tết với tâm thế thư giãn đúng nghĩa.

Làm gì để duy trì sự tập trung khi cận Tết?

Sắp xếp lại không gian làm việc

Không gian làm việc gọn gàng được xem là một trong những yếu tố giúp cải thiện hiệu suất lao động. Ngược lại, môi trường bừa bộn không chỉ gây xao nhãng mà còn tác động tiêu cực đến sức khỏe tinh thần.

Thay vì bày biện đồ ăn, cốc nước hay quá nhiều vật dụng cá nhân trên bàn, nên ưu tiên giữ lại những đồ dùng thực sự cần thiết như kệ hồ sơ, hộp bút và một vài món trang trí nhỏ gọn. Tài liệu làm việc cũng cần được sắp xếp khoa học, phân loại rõ ràng nhằm hạn chế cảm giác quá tải khi xử lý công việc.

Lập kế hoạch cụ thể cho công việc và mua sắm

Cận Tết là thời điểm nhiều người dễ bị cuốn vào mạng xã hội và các trang mua sắm trực tuyến khiến quỹ thời gian dành cho công việc bị thu hẹp. Để hạn chế tình trạng này, nên lên danh sách chi tiết những món đồ cần mua cho dịp Tết và xác định rõ thời điểm mua sắm, thay vì lướt web một cách vô thức. Song song đó, việc lập danh sách các đầu việc cần hoàn thành trước kỳ nghỉ cũng giúp kiểm soát tiến độ tốt hơn, tạo tâm lý chủ động và giảm áp lực dồn vào những ngày cuối năm.

Kết hợp làm việc với nghỉ ngơi hợp lý

Làm việc liên tục trong thời gian dài dễ khiến cơ thể và tinh thần rơi vào trạng thái mệt mỏi. Do đó, nhân viên văn phòng nên duy trì các quãng nghỉ ngắn xen kẽ để tái tạo năng lượng. Phương pháp quản lý thời gian Pomodoro 25/5 – làm việc 25 phút, nghỉ 5 phút – được nhiều người áp dụng để duy trì sự tập trung. Sau mỗi 4 chu kỳ, có thể nghỉ dài hơn khoảng 15–20 phút.

Trong thời gian nghỉ, nên đứng dậy vận động nhẹ, giãn cơ hoặc nghe nhạc để giảm căng thẳng. Bên cạnh đó, việc chăm sóc thể chất cũng cần được chú trọng, đảm bảo ăn uống đầy đủ dinh dưỡng để duy trì hiệu suất làm việc ổn định trong giai đoạn cao điểm cuối năm.

Giữ cân bằng giữa công việc và đời sống cá nhân

Áp lực hoàn thành công việc trước Tết khiến không ít người lựa chọn tăng ca hoặc mang việc về nhà. Tuy nhiên, điều này dễ dẫn đến cảm giác chán nản, kiệt sức và làm suy giảm chất lượng cuộc sống.

Nhà vốn là không gian nghỉ ngơi sau một ngày làm việc căng thẳng. Khi mang công việc về nhà, hiệu quả xử lý công việc thường không cao do bị chi phối bởi nhiều yếu tố gây nhiễu như sinh hoạt gia đình, tiếng tivi hay việc chăm sóc con cái. Việc tăng ca thường xuyên cũng có thể ảnh hưởng đến các mối quan hệ trong gia đình, nhất là khi không khí Tết đang đến gần.

Vì vậy, việc cố gắng hoàn thành công việc trong giờ làm và dành thời gian buổi tối để nghỉ ngơi, tái tạo năng lượng được xem là giải pháp giúp duy trì tinh thần tích cực và hiệu suất làm việc tốt hơn trong những ngày cận Tết.