Từ 1/7, Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp tại Hoàn Kiếm, hạn chế xe máy xăng theo khung giờ

UBND Hà Nội đề xuất thí điểm vùng phát thải thấp trong vành đai 1, giai đoạn đầu triển khai tại phường Hoàn Kiếm từ ngày 1/7/2026, với nhiều quy định hạn chế phương tiện nhằm cải thiện chất lượng không khí khu vực trung tâm.

Theo dự thảo tờ trình giai đoạn 1 (từ 1/7 đến 31/12/2026) của UBND TP Hà Nội về đề án vùng phát thải thấp giới hạn trong 11 tuyến phố thuộc phường Hoàn Kiếm gồm: Tràng Tiền, Hàng Khay, Lê Thái Tổ, Hàng Đào, Hàng Ngang, Hàng Buồm, Mã Mây, Hàng Bạc, Hàng Mắm, Nguyễn Hữu Huân, Lý Thái Tổ. Khu vực này rộng 0,5 km2, chu vi 3,5 km, dân số khoảng 20.000.

Từ 1/7 Hà Nội thí điểm vùng phát thải thấp tại Hoàn Kiếm, hạn chế xe máy xăng theo khung giờ. (Ảnh minh họa)

Trong vùng phát thải thấp, xe máy xăng bị cấm lưu thông từ 18h đến 24h thứ sáu, từ 6h đến 24h thứ bảy, chủ nhật. Xe môtô, xe gắn máy xăng hoạt động kinh doanh trên nền tảng phần mềm ứng dụng hỗ trợ kết nối vận tải cũng bị cấm.

Các loại ôtô tải dưới 2 tấn, đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4, chỉ được phép hoạt động ngoài giờ cao điểm. Ôtô tải từ 2 đến dưới 3,5 tấn, đáp ứng quy chuẩn khí thải mức 4, chỉ được phép chạy từ 21h đến 6h hôm sau và phải được Công an thành phố chấp thuận bằng văn bản. Ôtô tải trên 3,5 tấn bị cấm hoạt động.

Ôtô từ 16 chỗ trở lên (trừ xe buýt, xe đưa đón học sinh) tại các tuyến phố trong khu vực phố cổ và xung quanh hồ Hoàn Kiếm ở các phường Hoàn Kiếm, phường Cửa Nam phải đạt mức 4 theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải ôtô tham gia giao thông đường bộ (quy chuẩn). Phương tiện này bị cấm lưu thông từ 6h đến 9h và từ 16h đến 19h30 hàng ngày.

Xe buýt, xe đưa đón học sinh, khí thải phải đạt mức 4 theo quy chuẩn. Xe dưới 16 chỗ sử dụng nhiên liệu hóa thạch, khí thải phải đạt mức 4.

Vạch màu xanh là các tuyến đường dự kiến thí điểm vùng phát thải thấp từ 1/7. Nguồn: Theo dự thảo đề án

Ở giai đoạn 2 (từ 1/1/2027-31/12/2027) phạm vi thí điểm sẽ được mở rộng sang phường Cửa Nam, bổ sung thêm 14 tuyến phố bao quanh khu vực lõi gồm: Nguyễn Du, Hàn Thuyên, Trần Hưng Đạo, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Hàng Đậu, Cửa Đông, Lý Nam Đế, Tôn Thất Thiệp, Điện Biên Phủ, Hàng Bông, Cửa Nam, Lê Duẩn.

Đến giai đoạn 3 (từ 1/1/2028-31/12/2029), thành phố dự kiến mở rộng vùng phát thải thấp ra toàn bộ vành đai 1 với diện tích hơn 26 km², dân số khoảng 625.000 người. Phạm vi vành đai 1 gồm 9 phường được bao quanh bởi các tuyến đường: Hoàng Cầu, Đê La Thành, Ô Chợ Dừa, Xã Đàn, Đại Cồ Việt, Trần Khát Chân, Nguyễn Khoái, Trần Khánh Dư, Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Yên Phụ, Nghi Tàm, Âu Cơ, An Dương Vương, Lạc Long Quân, Bưởi, Cầu Giấy.

Đề án được xây dựng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 57/2025 của HĐND thành phố về triển khai vùng phát thải thấp, trong bối cảnh chất lượng không khí tại Hà Nội có xu hướng suy giảm, đặc biệt ở khu vực trung tâm đô thị có mật độ giao thông và dân cư cao, lưu lượng giao thông lớn và nhiều hoạt động kinh tế - xã hội.

Dự kiến các giai đoạn tiếp theo thực hiện vùng phát thải thấp trong vành đai 1. Nguồn: Theo dự thảo đề án

Theo các nghiên cứu giai đoạn 2023–2025, hoạt động giao thông đóng góp khoảng 25% lượng bụi mịn PM2.5, trong khi kiểm kê nội tại cho thấy tỷ lệ này có thể lên tới 59% nếu chỉ tính nguồn phát thải trực tiếp trong thành phố. Các nguồn khác gồm bụi đường và hoạt động xây dựng 28%, đốt và hoạt động dân sinh 11%, hoạt động công nghiệp 2%.

Việc triển khai vùng phát thải thấp được kỳ vọng sẽ giúp kiểm soát phương tiện phát thải cao vào khu vực trung tâm, thúc đẩy phát triển giao thông công cộng và phương tiện sử dụng năng lượng sạch, đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ trong giám sát môi trường.

Hiện Hà Nội có khoảng 6,9 triệu xe máy, trong đó khu vực vành đai 1 chiếm khoảng 450.000 xe. Thành phố xác định đây là bước thí điểm quan trọng để đánh giá hiệu quả trước khi nhân rộng mô hình trong các giai đoạn tiếp theo.

Lê Quân