Thuật toán mạng xã hội biến tội phạm thành ‘thần tượng’

Thực tế, hiện tượng “thần tượng hóa” tội phạm trên mạng xã hội không phải mới xuất hiện. Đáng lo ngại, từ các vụ án ma túy, hình sự cho đến hình ảnh bị cáo tại phiên tòa, nhiều nội dung tiếp tục bị cắt ghép, “điện ảnh hóa” để câu view, câu tương tác, kéo theo hàng triệu lượt xem và bình luận thiếu suy nghĩ.

Dưới tác động của thuật toán mạng xã hội và tâm lý đám đông, những giá trị lệch chuẩn bị lặp đi lặp lại mỗi ngày, khiến một bộ phận người trẻ dần nhầm lẫn giữa sự ngông cuồng với “bản lĩnh”, giữa hành vi phạm pháp với “cá tính” hay “phong cách sống”.

Trong vụ án tại Quảng Ninh, sự hy sinh anh dũng của Thiếu tá Nguyễn Đăng Khải là minh chứng rõ nét cho tính chất khốc liệt của cuộc chiến ấy. Thế nhưng, giữa những mất mát đau lòng đó, vẫn có những người mải mê bàn tán về “thần thái bị cáo”, chia sẻ các đoạn clip cắt ghép để mua vui, thậm chí tung hô một đối tượng phạm tội đặc biệt nghiêm trọng như một “hiện tượng mạng”. Đó là biểu hiện đáng báo động của sự vô cảm và lệch chuẩn trong nhận thức xã hội hiện nay.

Có những người thuộc vanh vách “nụ cười bị cáo”, nhưng lại không biết tên người chiến sĩ đã ngã xuống trong chuyên án ấy. Có những người sẵn sàng chia sẻ các “meme ma túy” để gây cười, nhưng lại không nhận ra phía sau đó là nỗi đau của biết bao gia đình có người thân bị ma túy hủy hoại, là sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ đang ngày đêm đối mặt với hiểm nguy để đấu tranh với tội phạm ma túy.

Không gian mạng là môi trường mở nhưng không phải nơi đứng ngoài chuẩn mực đạo đức và pháp luật. Mỗi lượt chia sẻ, mỗi bình luận tung hô lệch chuẩn đều có thể góp phần cổ súy cho những giá trị độc hại, làm xói mòn nhận thức đúng – sai của giới trẻ và ảnh hưởng tiêu cực đến nền tảng đạo đức xã hội.

Không ít tài khoản còn chèn nhạc buồn, hiệu ứng “điện ảnh”, xây dựng hình ảnh bị cáo theo kiểu “giang hồ mạng”, biến một đối tượng phạm tội đặc biệt nghiêm trọng thành “hiện tượng mạng” để bàn tán, tung hô và câu tương tác.

Mỗi người dùng mạng xã hội cần tỉnh táo hơn trước những nội dung giật gân, câu view; câu like biết phân biệt đâu là thông tin tích cực, đâu là nội dung độc hại được tạo ra chỉ để thu hút tương tác. Gia đình, nhà trường và xã hội cũng cần quan tâm hơn đến việc định hướng giá trị sống, giáo dục pháp luật và xây dựng văn hóa ứng xử lành mạnh trên không gian mạng cho thanh thiếu niên.