Thanh Hóa tăng trưởng kinh tế giảm, vì sao thu ngân sách 6 tháng đầu năm lập kỷ lục?

Thanh Hóa tiếp tục ghi nhận kết quả thu ngân sách ấn tượng trong nửa đầu năm 2026 khi tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt 34.202 tỷ đồng, bằng 66,2% dự toán năm và tăng 15,7% so với cùng kỳ năm 2025.

34.202 tỷ đồng trong 6 tháng đầu năm được xác nhận là mức thu ngân sách kỷ lục của Thanh Hóa từ trước đến nay. Đáng chú ý, GRDP tỉnh Thanh Hóa 6 tháng đầu năm chỉ tăng 7,21%, không đạt kế hoạch, thấp hơn GRDP cả nước (8,18%) nhưng thu ngân sách lại lập kỷ lục tính trong 6 tháng đầu năm.

Lý giải vấn đề này tại cuộc họp báo Quý II do UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Mai Xuân Liêm cho biết, có 2 khoản thu lớn “kéo” ngân sách 6 tháng đầu năm 2026 tăng cao là thu tiền sử dụng đất dự án Khu đô thị mới phường Nguyệt Viên và thu từ hoạt động xuất nhập khẩu Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn.

“Riêng nguồn thu từ dự án khu đô thị mới phường Nguyệt Viên của Công ty TNHH Đầu tư bất động sản Eurowindow Light City đã hơn 4.000 tỷ đồng. Đối với Lọc hóa dầu Nghi Sơn, do giá dầu thô thế giới tăng cao, làm tăng giá trị tính thuế của dầu thô nhập khẩu. Bên cạnh đó, nỗ lực của ngành thuế với nhiều giải pháp phù hợp cũng là một trong những nguyên nhân giúp tăng nguồn thu nội địa”, ông Liêm phân tích.

Theo số liệu từ UBND tỉnh Thanh Hóa, 6 tháng đầu năm, thu nội địa đạt 20.251 tỷ đồng, tăng 6,1% so với cùng kỳ. Thu tiền sử dụng đất đạt 8.138 tỷ đồng, bằng 58,5% dự toán. Đây là khoản thu chiếm hơn 40% tổng thu nội địa.

Riêng khoản thu 4.174 tỷ đồng tiền sử dụng đất của Dự án Khu đô thị mới tại phường Nguyệt Viên chiếm hơn 51% tổng thu tiền sử dụng đất của toàn tỉnh và trở thành nhân tố quyết định giúp nguồn thu từ đất đạt kết quả cao.

Báo cáo tỉnh hình thu chi ngân sách 6 tháng đầu năm của UBND tỉnh Thanh Hóa chỉ rõ, nếu loại trừ khoản thu đột biến 4.174 tỷ đồng này, lũy kế thu tiền sử dụng đất của Thanh Hóa chỉ đạt 28,5% dự toán và giảm tới 51,5% so với cùng kỳ năm trước.

Động lực thứ hai đến từ thu hoạt động xuất nhập khẩu, đạt 13.952 tỷ đồng, bằng 75,4% dự toán và tăng 33,3% so với cùng kỳ. Trong đó, thu từ dầu thô nhập khẩu của Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn đạt 11.503 tỷ đồng, chiếm 82,4% tổng thu xuất nhập khẩu và tăng 39% so với cùng kỳ năm 2025.

Bên cạnh yếu tố giá, Công ty TNHH Lọc hóa dầu Nghi Sơn cũng dự kiến nhập khẩu 25 chuyến tàu dầu thô, nhiều hơn 3 chuyến so với cùng kỳ năm trước và phát sinh thêm 9 chuyến tàu chở dầu thô đã tách phần nhẹ - mặt hàng mới được nhập khẩu từ tháng 4/2026. Những yếu tố này đã tạo ra mức tăng đáng kể cho nguồn thu ngân sách từ lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Ngoài hai nguồn thu chủ lực, nhiều khoản thu khác cũng tăng trưởng tích cực như thu từ khu vực kinh tế ngoài quốc doanh đạt 3.759 tỷ đồng, tăng 61,2%; thu từ doanh nghiệp Nhà nước Trung ương đạt 836 tỷ đồng, tăng 24,6%; thuế thu nhập cá nhân đạt 911 tỷ đồng, tăng 9%.

Tuy nhiên, báo cáo của UBND tỉnh Thanh Hóa cũng cho thấy một số khoản thu giảm so với cùng kỳ như thu từ khu vực doanh nghiệp FDI và thuế bảo vệ môi trường do thực hiện chính sách miễn, giảm thuế đối với xăng dầu theo nghị quyết của Quốc hội và quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Điều này cho thấy, kết quả tăng trưởng ngân sách của Thanh Hóa trong 6 tháng đầu năm chủ yếu được tạo nên bởi những nguồn thu quy mô lớn mang tính đột biến từ bất động sản và lĩnh vực lọc hóa dầu.

Theo Nghị quyết về Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030 vừa được HĐND tỉnh thông qua, Thanh Hóa vẫn kiên định mục tiêu phấn đấu đến năm 2030 trong nhóm những tỉnh dẫn đầu cả nước, một cực tăng trưởng mới cũng với Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh tạo thành tứ giác phát triển ở phía Bắc của Tổ quốc.

Sau sáp nhập, một số tỉnh ở khu vực phía Bắc có quy mô diện tích, dân số, quy mô nền kinh tế tăng; tiềm năng, dư địa phát triển mạnh như: Ninh Bình, Hưng Yên, Phú Thọ, Bắc Ninh…sẽ tạo áp lực lớn đối với mục tiêu của Thanh Hóa.

Trả lời vấn đề này, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Thanh Hóa cho biết, tỉnh vẫn quyết tâm, kiên định với các mục tiêu đã đặt ra từ trước theo Nghị quyết của Trung ương và của tỉnh.

“Sau sáp nhập, một số tỉnh có quy mô lớn, dư địa phát triển tốt hơn nhưng Thanh Hóa vẫn phải nỗ lực, cố gắng, quyết tâm. Thực tế, Thanh Hóa vẫn còn nhiều dư địa phát triển, rất nhiều nhà đầu tư quan tâm. Hy vọng rằng 5 đến 7 năm nữa sẽ có thêm nguồn thu bằng nửa Nghi Sơn hiện nay”, ông Liêm nói.

Ông Mai Xuân Liêm cũng cho biết, kịch bản tăng trưởng của Thanh Hóa 6 tháng cuối năm 2026 đã phân công rõ người rõ việc, phấn đấu tăng trưởng GRDP đạt 14,44% để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026 đạt 2 con số (11%).