Robot AI “cầm dao mổ”: Bước tiến mới trong phẫu thuật thay khớp tại Việt Nam

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo đang tạo ra những thay đổi sâu sắc trong lĩnh vực y học, đặc biệt là ngoại khoa.

Tại Việt Nam, việc đưa vào sử dụng robot AI CUVIS-Joint trong phẫu thuật thay khớp đã đánh dấu một bước tiến quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng điều trị và tiệm cận các tiêu chuẩn quốc tế.

Hệ thống robot CUVIS-Joint do hãng CUREXO phát triển, là robot chuyên dụng cho phẫu thuật thay khớp gối và khớp háng. Theo thông tin từ nhà sản xuất, robot này đã được ứng dụng trên thế giới với hàng chục nghìn ca phẫu thuật, trong đó hơn 35.000 ca được thống kê và chưa ghi nhận biến chứng nghiêm trọng. Việc triển khai tại Việt Nam giúp đưa nước ta trở thành quốc gia thứ 9 sở hữu công nghệ robot thay khớp chủ động hoàn toàn.

Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM là đơn vị đầu tiên trong nước được cấp phép triển khai hệ thống này.

Theo ông Jae-Jun Lee, Giám đốc điều hành hãng CUREXO, việc đưa robot vào hoạt động tại đây “đánh dấu cột mốc quan trọng trong thúc đẩy phẫu thuật thay khớp chính xác và hiệu quả cao cho người bệnh tại Việt Nam”.

Ngay sau khi được cấp phép, bệnh viện đã thực hiện liên tiếp 20 ca phẫu thuật bằng robot, ghi nhận hiệu quả tích cực cả về độ chính xác và khả năng hồi phục.

Khác với các hệ thống robot trước đây chỉ đóng vai trò hỗ trợ định vị, CUVIS-Joint có khả năng chủ động thực hiện nhiều công đoạn quan trọng trong phẫu thuật. Robot sử dụng dữ liệu CT để dựng hình ảnh 3D chi tiết của khớp, cho phép bác sĩ lập kế hoạch mổ “đo ni đóng giày” cho từng người bệnh. Tất cả các thông số như kích thước khớp, trục chi, vị trí đặt khớp nhân tạo đều được tính toán chính xác trước khi bước vào phòng mổ.

TTƯT.TS.BS.CKII Lê Văn Tuấn, Giám đốc Trung tâm Chấn thương Chỉnh hình - Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, cho biết: “Robot giúp chuẩn hóa các thông số và hỗ trợ bác sĩ trong những thao tác dễ sai sót và ‘tốn sức’ nhất, từ đó nâng cao chất lượng và hiệu quả phẫu thuật”.

Trong quá trình mổ, robot trực tiếp thực hiện các lát cắt xương theo kế hoạch đã được phê duyệt với độ chính xác đến từng milimet, đồng thời có khả năng “siêu chống rung”, giúp hạn chế tối đa sai số.

Một trong những thách thức lớn của phẫu thuật thay khớp là đảm bảo khớp nhân tạo phù hợp hoàn toàn với cơ thể người bệnh. Chỉ cần sai lệch vài milimet cũng có thể dẫn đến biến chứng như lệch trục chi, lỏng khớp hoặc đau kéo dài.

Theo ThS.BS.CKI Đặng Khoa Học - Trưởng Khoa Chấn thương Chỉnh hình Tổng quát, Trung tâm Chấn thương chỉnh hình Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, robot giúp “định vị chính xác các mốc giải phẫu, hỗ trợ đặt khớp nhân tạo tối ưu, tránh tối đa tổn thương mô mềm, mạch máu, thần kinh”. Nhờ đó, các nguy cơ như trật khớp, sai vị trí hay không tương thích giữa xương và khớp nhân tạo được giảm thiểu đáng kể.

Không chỉ nâng cao độ chính xác, robot AI còn mang lại lợi ích rõ rệt cho người bệnh. Thực tế điều trị cho thấy nhiều bệnh nhân sau phẫu thuật bằng robot giảm đau rõ rệt ngay từ ngày đầu, có thể vận động sớm và rút ngắn thời gian nằm viện.

Một bệnh nhân 74 tuổi bị thoái hóa khớp gối hơn 20 năm, sau phẫu thuật đã có thể duỗi thẳng chân và tự sinh hoạt chỉ sau 1 ngày. Trường hợp khác gần như không còn đau và bắt đầu tập đi lại từ ngày thứ hai sau mổ.

Đặc biệt, robot còn hỗ trợ kỹ thuật căn chỉnh trục động học, giúp tái tạo khớp gần với giải phẫu tự nhiên. Nhờ đó, người bệnh có thể phục hồi biên độ vận động tốt hơn, dáng đi ổn định hơn và ít cảm nhận sự hiện diện của khớp nhân tạo trong sinh hoạt hàng ngày.

Bên cạnh lợi ích cho người bệnh, robot AI cũng giúp giảm áp lực cho bác sĩ. Theo bác sĩ Lê Văn Tuấn: “Robot giúp bác sĩ giỏi sẽ giỏi hơn, phẫu thuật hiệu quả, an toàn hơn”. Khi các thao tác kỹ thuật phức tạp được robot đảm nhiệm, bác sĩ có thể tập trung vào chuyên môn, đưa ra quyết định chính xác hơn và nâng cao hiệu suất phẫu thuật.

Theo PGS.TS.BS Trần Quang Bính - Giám đốc chuyên môn Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM, việc đầu tư hệ thống robot AI không chỉ nâng cao kết quả điều trị mà còn giúp chuẩn hóa kỹ thuật giữa các phẫu thuật viên, giảm sai số do yếu tố chủ quan và tiệm cận các tiêu chuẩn phẫu thuật tiên tiến trên thế giới. Đây là yếu tố quan trọng trong bối cảnh nhu cầu điều trị các bệnh lý xương khớp ngày càng gia tăng.

Có thể thấy, sự xuất hiện của robot AI trong phẫu thuật thay khớp không chỉ là bước tiến về công nghệ mà còn là sự thay đổi toàn diện trong cách tiếp cận điều trị. Từ việc lập kế hoạch cá thể hóa, thực hiện chính xác đến tối ưu trải nghiệm bệnh nhân, công nghệ này đang mở ra kỳ vọng mới cho hàng triệu người mắc bệnh lý xương khớp tại Việt Nam.