Những "vòng tay" nơi đầu sóng ngọn gió

Những ngày đầu năm 2026, gió cửa biển Trà Lý thổi hun hút qua những mái nhà cấp bốn nằm sát con đê ven sóng. Ở nơi tưởng chừng chỉ có mặn mòi gió biển và nhọc nhằn mưu sinh ấy, có những vòng tay lặng lẽ nâng đỡ những phận đời nhỏ bé, giúp các em tiếp tục hành trình đến trường.

Giữa trưa, thôn Tân Lập (xã Đông Thái Ninh, tỉnh Hưng Yên) vắng lặng. Trong căn nhà cấp bốn rộng chưa đầy 30 m², em Tạ Thị Mai Oanh (học sinh lớp 8A Trường TH&THCS Thái Đô), vừa tan học về.

Chưa kịp đặt cặp sách xuống góc nhà, cô bé đã lom khom ra mảnh vườn nhỏ phía trước, hái mớ rau xanh. "Ông đi vắng mấy hôm rồi, trưa con tranh thủ hái rau sẵn để chiều về nấu cơm cho kịp đi học tiếp”, Oanh nói, giọng nhẹ tênh như thể những nhọc nhằn đã thành quen.

Ít ai biết, đằng sau dáng người nhỏ thó ấy là một tuổi thơ chồng chất mất mát. Mồ côi cha mẹ từ sớm, Oanh lớn lên nhờ vòng tay ông bà ngoại. Năm em mới 4 tuổi, bà ngoại qua đời sau một cơn bạo bệnh.

Người ông già yếu, thu nhập bấp bênh, căn nhà cũ trở thành chỗ nương náu duy nhất của hai ông cháu suốt nhiều năm. Có thời điểm, gánh nặng cơm áo khiến cô học trò nhỏ nghĩ đến việc gác lại ước mơ đến trường. “Em sợ ông vất vả quá”, Oanh nhớ lại.

Năm 2021, khi nắm được hoàn cảnh của gia đình Oanh, Đồn Biên phòng Trà Lý (Bộ đội Biên phòng tỉnh Hưng Yên) đã quyết định nhận em làm con nuôi trong khuôn khổ chương trình “Nâng bước em tới trường", "Con nuôi Đồn Biên phòng”.

Theo chân Trung tá Phan Văn Lâm - Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Trà Lý, chúng tôi trở lại căn nhà nhỏ của Oanh. Anh cho biết, đơn vị cam kết đồng hành cùng em đến hết lớp 12, không chỉ bằng hỗ trợ vật chất mà còn bằng sự chăm sóc, động viên thường xuyên.

"Chúng tôi không muốn các em chỉ nhận tiền rồi tự xoay xở. Điều quan trọng là phải theo sát, quan tâm cả việc học lẫn đời sống tinh thần, để các em không thấy mình đơn độc”, Trung tá Phan Văn Lâm nói.

Ngoài việc hỗ trợ chi phí học tập, sinh hoạt hằng tháng, cán bộ, chiến sĩ trong đơn vị đã quyên góp, trao tặng Oanh một sổ tiết kiệm trị giá gần 25 triệu đồng. Đồng thời, Đồn Biên phòng Trà Lý còn vận động Hội Trái tim hồng hỗ trợ thêm một sổ tiết kiệm 40 triệu đồng, tạo nền tảng lâu dài cho em tiếp tục học tập.

"Nhờ các chú bộ đội, em không còn lo phải bỏ học. Em muốn học thật tốt để sau này trở thành cô giáo”, Oanh nói, ánh mắt ánh lên niềm tin.

"Điểm tựa" cho những phận đời bên sóng

Oanh không phải trường hợp cá biệt. Gần 10 năm qua, Đồn Biên phòng Trà Lý đã trở thành "điểm tựa" của nhiều học sinh có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trên địa bàn.

Trung tá Phan Văn Lâm cho biết, đơn vị đã hỗ trợ 8 học sinh, trong đó 6 em được đỡ đầu theo chương trình “Nâng bước em đến trường” và 2 em được nhận làm con nuôi. Hiện nay, 3 em vẫn đang được tiếp tục hỗ trợ, 5 em đã hoàn thành chương trình, thi đỗ và theo học tại các trường đại học.

Mỗi trường hợp đều được khảo sát kỹ lưỡng, có sự phối hợp chặt chẽ giữa cấp ủy, chính quyền địa phương, nhà trường và gia đình. Với các em được đỡ đầu, mức hỗ trợ 500 nghìn đồng/tháng được duy trì đến hết lớp 12. Riêng với con nuôi, đơn vị bố trí nơi sinh hoạt, góc học tập riêng, trang bị đầy đủ đồ dùng và phân công cán bộ trực tiếp kèm cặp.

Từ tháng 10/2023, Đồn Biên phòng Trà Lý còn triển khai mô hình “Hũ gạo con nuôi Đồn Biên phòng”. Mỗi tháng, đơn vị trích 20 kg gạo từ khẩu phần ăn của cán bộ, chiến sĩ để hỗ trợ con nuôi, một việc làm nhỏ nhưng chứa đựng sự sẻ chia bền bỉ yêu thương.

Không chỉ riêng Trà Lý, chương trình “Nâng bước em tới trường” và mô hình “Con nuôi Đồn Biên phòng” đã được triển khai đồng bộ tại các đơn vị thuộc Bộ đội Biên phòng tỉnh Hưng Yên.

Theo Trung tá Nguyễn Hữu Khiêm - Phó Chủ nhiệm Chính trị Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Hưng Yên, để duy trì nguồn kinh phí, lực lượng biên phòng đã phát động cán bộ, chiến sĩ tiết kiệm chi tiêu, tăng gia sản xuất, tự nguyện đóng góp hằng tháng. Đến nay, tổng kinh phí huy động được trên 700 triệu đồng.

Chương trình còn nhận được sự đồng hành của Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Hưng Yên, các sở, ngành, địa phương, doanh nghiệp, nhà hảo tâm với giá trị hỗ trợ trên 200 triệu đồng; đồng thời xây dựng 3 nhà tình thương cho gia đình các con nuôi, tổng trị giá gần 600 triệu đồng.

“Từ những em nhỏ có nguy cơ bỏ học, nhiều cháu đã trưởng thành, học giỏi, thi đỗ đại học. Đó là niềm tự hào và cũng là động lực để cán bộ, chiến sĩ tiếp tục cống hiến”, Trung tá Nguyễn Hữu Khiêm chia sẻ.

Gần một thập kỷ triển khai, chương trình “Nâng bước em đến trường” và mô hình “Con nuôi Đồn Biên phòng” đã khẳng định giá trị nhân văn bền bỉ. Không chỉ giúp các em nhỏ vượt qua khó khăn trước mắt, những vòng tay ấy còn gieo niềm tin, nuôi dưỡng ước mơ và tạo nên sợi dây gắn kết bền chặt giữa người lính biên phòng với nhân dân nơi đầu sóng ngọn gió.

Trong căn nhà nhỏ ở thôn Tân Lập, mỗi chiều tan học, Oanh vẫn ngồi bên bàn học cũ, cặm cụi viết tiếp những dòng chữ của ước mơ. Ngoài kia, biển vẫn dậy sóng. Nhưng ở đây, đã có những vòng tay đủ vững vàng để giữ cho những "mầm xanh" không bị gió lớn quật ngã.

Trung tá Nguyễn Hữu Khiêm - Phó Chủ nhiệm Chính trị Ban chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Hưng Yên: Từ năm 2016 đến nay, toàn lực lượng Bộ đội Biên phòng tỉnh đã hỗ trợ, đỡ đầu 42 học sinh, trong đó 38 em thuộc chương trình “Nâng bước em đến trường” và 4 em là con nuôi Đồn Biên phòng.

Hiện còn 22 em đang được hỗ trợ; 20 em đã rời chương trình do thi đỗ đại học, cao đẳng, nghề. Tất cả đều đạt kết quả học tập, rèn luyện tốt. Đây chính là những “quả ngọt” từ sự tận tâm và yêu thương của người lính nơi tuyến đầu.