Mức sinh tiếp tục giảm dưới ngưỡng thay thế, Bộ Y tế đặt mục tiêu tăng 2% mỗi năm

Kết quả đánh giá Chương trình Điều chỉnh mức sinh cho thấy, xu hướng giảm sinh đang lan rộng trên cả nước, diễn ra ở cả những địa phương từng có mức sinh cao lẫn khu vực vốn đã ở mức thấp.

Mức sinh toàn quốc hiện đã xuống dưới ngưỡng thay thế, giảm từ 2,11 con/phụ nữ năm 2021 xuống 1,91 năm 2024 và chỉ nhích nhẹ lên 1,93 vào năm 2025, không đạt mục tiêu duy trì mức sinh thay thế giai đoạn 2020–2025.

Đáng chú ý, có tới 11/34 tỉnh ghi nhận mức sinh dưới 2,0 con/phụ nữ; trong khi 19 tỉnh vẫn duy trì mức sinh từ 2,2 con trở lên và chỉ 4 địa phương ở ngưỡng cân bằng.

Trước vấn đề này, Bộ Y tế đã ban hành Kế hoạch thực hiện “Chương trình Bảo đảm mức sinh thay thế đến năm 2030” theo Quyết định 1069/QĐ-BYT, đặt mục tiêu tăng tổng tỷ suất sinh trung bình 2% mỗi năm. Đây là chỉ tiêu định lượng quan trọng nhằm từng bước đưa mức sinh trở lại mức thay thế trong bối cảnh hiện nay mức sinh đã giảm xuống dưới ngưỡng này.

Việc tăng tỷ suất sinh được thực hiện thông qua nhiều giải pháp đồng bộ như tăng cường truyền thông, hoàn thiện chính sách hỗ trợ sinh con và mở rộng dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản. Kế hoạch cũng đặt ra yêu cầu trên 95% cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ được cung cấp đầy đủ thông tin về hôn nhân, sinh con.

Đồng thời, 100% địa phương phải chủ động xây dựng và thực thi chính sách hỗ trợ phù hợp với điều kiện thực tế. Ngoài ra, việc tăng tỷ suất sinh không chỉ nhằm mục tiêu số lượng mà còn gắn với nâng cao chất lượng dân số, bảo đảm sự phát triển toàn diện của nguồn nhân lực trong tương lai.

Kế hoạch nhấn mạnh việc rà soát, sửa đổi các quy định không còn phù hợp, nhất là những chính sách xử lý vi phạm dân số, đồng thời hoàn thiện cơ chế hỗ trợ, khuyến khích sinh con. Cùng với đó, đề cao vai trò tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong xây dựng gia đình tiến bộ, hạnh phúc, góp phần duy trì mức sinh thay thế.

Song song, các chính sách khuyến khích sinh con sẽ được triển khai rộng rãi tới gia đình và cộng đồng, ưu tiên khu vực có mức sinh thấp và nhóm dân tộc rất ít người; đồng thời tiếp tục bãi bỏ các quy định mang tính hạn chế sinh, như tiêu chí giảm sinh con thứ ba, để tạo điều kiện nâng mức sinh phù hợp.