LEXI – Khi trí tuệ Việt tỏa sáng, gieo hy vọng và bình an trong y tế

Từ những khoảng lặng rất người ấy, Phạm Hồng Linh – cô gái Việt trẻ đang làm việc tại Mỹ – đã cùng cộng sự tạo nên Lexi, nền tảng AI phiên dịch y khoa đa ngôn ngữ. Không chỉ là một sản phẩm công nghệ, Lexi được ví như những chiếc cầu nhân văn, nối liền tiếng nói – sự thấu hiểu – và bình an trong chăm sóc sức khỏe, cho những trái tim xa xứ và cho cộng đồng ở nhiều nơi trên thế giới.

Khoảng lặng mùa Xuân và sức nặng của một tiếng nói

Với nhiều người Việt xa quê, mùa Xuân nơi xứ người thường trầm lắng hơn. Trong những hành lang bệnh viện Mỹ – giữa ánh đèn trắng lạnh và nhịp bước vội vàng – họ đối diện một nỗi cô đơn âm thầm: không thể diễn đạt trọn vẹn nỗi đau của chính mình.

Một chữ “đau” là chưa đủ. “Nhói” hay “âm ỉ”, “khó thở” hay “tức ngực” – mỗi khác biệt nhỏ đều có thể quyết định hướng điều trị. Chỉ một hiểu nhầm ngôn ngữ cũng có thể dẫn đến chậm trễ y khoa, gia tăng rủi ro, hoặc kéo dài nỗi lo lắng của cả gia đình.

Giữa lúc nhiều mái nhà đang chuẩn bị cho những bữa cơm sum họp đầu năm, trong các hành lang bệnh viện nơi xứ người vẫn có những người Việt lặng lẽ chờ đợi. Với họ, một cuộc trò chuyện được hiểu đúng, một lời dặn dò rõ ràng của bác sĩ chính là món quà Xuân lớn nhất. Không ít gia đình trở thành “phiên dịch bất đắc dĩ”, gánh trên vai hai nỗi lo cùng lúc: lo cho sức khỏe người thân và lo cho độ chính xác của từng câu chữ.

Chính từ những trải nghiệm rất thật ấy, Phạm Hồng Linh nhận ra rằng: công nghệ, nếu được thiết kế bằng sự thấu cảm, có thể trở thành nơi nương tựa cho con người. Lexi ra đời với một mục tiêu giản dị nhưng cấp bách: không để bất kỳ bệnh nhân nào bị bỏ quên chỉ vì họ không nói cùng một ngôn ngữ.

Phạm Hồng Linh và Lexi – Những chiếc cầu nhân văn trong y tế hiện đại

Lexi không chỉ là một phần mềm, mà là một hệ sinh thái AI lấy con người làm trung tâm, được thiết kế để hòa vào quy trình lâm sàng thực tế.

Nền tảng này hỗ trợ phiên dịch y khoa thời gian thực ngay trong phòng khám, giúp cuộc trao đổi giữa bác sĩ và bệnh nhân diễn ra liền mạch, không bị đứt quãng. Nhờ đó, nhân viên y tế nắm bắt chính xác triệu chứng, hạn chế nhầm lẫn và giảm áp lực công việc. Patient App tiếp tục đồng hành cùng bệnh nhân sau buổi khám: tóm tắt nội dung trao đổi, nhắc uống thuốc, hướng dẫn chăm sóc – để mỗi chỉ dẫn y khoa không bị bỏ sót.

Điểm đặc biệt của Lexi là khả năng phục vụ đa ngôn ngữ, từ những ngôn ngữ phổ biến như tiếng Việt, Tây Ban Nha, Ả Rập… đến các ngôn ngữ hiếm như Creole Haiti, Khmer… Điều đó đồng nghĩa với việc mọi tiếng nói trong y tế đều có cơ hội được lắng nghe công bằng.

Lexi được đồng sáng lập bởi Phạm Hồng Linh (Việt Nam) và Siddharth UR (Ấn Độ), đặt trụ sở tại Boston, hướng tới hơn 30 triệu bệnh nhân tại Mỹ có hạn chế tiếng Anh – nhóm đối tượng đang đối mặt nguy cơ cao về sai sót y khoa, tái nhập viện và chi phí điều trị gia tăng.

Từ khi thí điểm tại Lowell Community Health Center (từ tháng 8/2025), Lexi ghi nhận những chuyển biến tích cực: bệnh nhân ít bỏ sót triệu chứng, nhân viên y tế giảm nhầm lẫn và các gia đình nhập cư cảm thấy an tâm hơn khi bước vào phòng khám. Dự án còn nhận được sự đồng hành của các đối tác uy tín như Mass General Brigham, Mayo Clinic, Hiệp hội Trung tâm Y tế Cộng đồng Massachusetts cùng nhiều tổ chức trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Hiện nay, Lexi đang đăng ký triển khai ứng dụng tại hơn mười cơ sở y tế khác nhau, ở nhiều bang trên nước Mỹ.

Những ghi nhận quốc tế dành cho Lexi

Những nỗ lực bền bỉ ấy đã đưa Lexi đến với nhiều giải thưởng và diễn đàn uy tín toàn cầu.

Lexi giành Giải Nhất Chung cuộc hạng mục Doanh nghiệp Xã hội tại New Venture Competition của Trường Kinh doanh Harvard; đồng thời đạt iF Design Award Gold 2025 – giải thưởng cao nhất của một trong những giải thưởng thiết kế danh giá nhất thế giới. Ban giám khảo đánh giá Lexi là ví dụ điển hình cho thiết kế có tác động xã hội, nhấn mạnh rằng thiết kế xuất sắc không nằm ở hình thức, mà ở khả năng tạo ra thay đổi thực sự cho người dùng.

Tại Stevie® Awards for Technology Excellence 2025, Lexi tiếp tục giành Giải Vàng và được trao Grand Stevie – giải thưởng dành cho đề cử có số điểm cao nhất toàn bộ chương trình.

Bên cạnh đó, Lexi còn được vinh danh tại nhiều diễn đàn uy tín khác như: Giải Nhất- Longevity Venture Summit- Business Plan Pitch Competition; Giải Nhất Chung cuộc tại Vietnam AI Stars 2025 - cuộc thi pitch AI đầu tiên do Vietnam Tech Summit tổ chức tại Silicon Valley; Quán quân HLTH Health Equity Startup Competition -ghi nhận các startup góp phần giảm bất bình đẳng và cải thiện khả năng tiếp cận y tế;Fast Company- Innovation by Design Honoree; TechCrunch Disrupt- Startup Battlefield; Visible Hands Fellowship; Female Founder Circle Pitch Competition -Giải Nhất. Nhưng với Phạm Hồng Linh, giá trị lớn nhất không nằm ở danh hiệu, mà ở từng cuộc khám được trọn vẹn, từng bệnh nhân được hiểu đúng và được chăm sóc tốt hơn.

Mùa mới – Khi hy vọng và bình an được gieo từ tiếng nói

Mùa Xuân không chỉ là hoa mai, bánh chưng hay những lời chúc đầu năm. Với những trái tim xa xứ, Xuân bắt đầu từ cảm giác được lắng nghe, từ một cuộc trò chuyện y khoa không còn rào cản, từ nỗi lo sức khỏe được đặt xuống.

Những “chiếc cầu” mà Phạm Hồng Linh và Lexi đang âm thầm dựng lên nhắc chúng ta rằng: công nghệ không đứng ngoài đời sống, mà có thể thắp lên hy vọng, gieo bình an và củng cố niềm tin nơi con người. Một triệu chứng được giải thích đầy đủ, một lời dặn được thực hiện đúng, một bệnh nhân rời phòng khám với lòng nhẹ nhõm – đó chính là hơi ấm của mùa Xuân.

Với Phạm Hồng Linh, mỗi khoảnh khắc như thế là một mùa Xuân nhỏ. Những mùa Xuân không ồn ào, nhưng đủ bền bỉ để lan tỏa, gieo hy vọng và bình an cho cộng đồng – và cho chính chúng ta.

Lexi – Nền tảng AI phiên dịch y khoa đa ngôn ngữ
Mục tiêu: Mục tiêu: Hỗ trợ giao tiếp giữa bệnh nhân và nhân viên y tế, giảm rủi ro do rào cản ngôn ngữ.
Hệ sinh thái: Patient App.
Ngôn ngữ: Từ phổ biến đến thiểu số (Creole Haiti, Khmer, Ả Rập, Việt, Tây Ban Nha…).
Triển khai: Thí điểm từ 9/2025 tại Lowell Community Health Center (Mỹ).
Đồng sáng lập: Phạm Hồng Linh (Việt Nam), Siddharth UR (Ấn Độ).
Liên kết: Harvard University & HealthLab Accelerator (Boston).
Đối tác y tế: Mass General Brigham, Mayo Clinic, Lowell Community Health Center, Hiệp hội Trung tâm Y tế Cộng đồng Massachusetts.
Thông điệp: Lexi ra đời với sứ mệnh xóa bỏ khoảng cách ngôn ngữ trong y tế, đảm bảo mọi bệnh nhân đều được lắng nghe và mọi nhân viên y tế đều được hỗ trợ – thông qua những giải pháp AI chuẩn lâm sàng, thấu hiểu văn hóa và tích hợp liền mạch vào thực tế vận hành y tế.