Không chiên xào vẫn hại phổi, bác sĩ tiết lộ “thủ phạm vô hình” trong gian bếp

Bác sĩ chuyên khoa hô hấp lồng ngực Lâm Vĩ Quần, bệnh viện Bác Ái La Đông (Đài Loan) cho biết, không ít người rất cảnh giác với khói dầu khi nấu nướng nhưng lại gần như không đề phòng hơi nước. Trên thực tế, chỉ cần có quá trình đun nóng và sôi, trong không khí đã có thể hình thành một lượng lớn khí dung (aerosol) – những hạt cực nhỏ được tạo thành từ các giọt nước li ti.

Theo bác sĩ, các hạt aerosol này nhỏ hơn cả bụi mịn PM2.5 nên dễ dàng xâm nhập sâu vào phế nang của phổi. Đáng chú ý, chúng không chỉ là hơi nước đơn thuần mà còn có thể cuốn theo bụi bẩn, vi khuẩn trong không khí, cũng như các vi hạt hóa học từ bề mặt nồi chảo. Khi hít phải trong thời gian dài, những chất này có thể gây kích thích đường hô hấp và tích lũy dần trong phổi.

Bác sĩ Lâm giải thích rằng nhiều người cho rằng nấu ăn bằng bếp từ là hoàn toàn an toàn vì không có lửa và không tạo khói đen. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc môi trường bếp không có sự phát tán của các hạt siêu nhỏ. Trong quá trình nước sôi, aerosol vẫn được tạo ra và có thể trở thành “phương tiện” mang theo nhiều tạp chất bay lơ lửng trong không khí.

“Phổi phản ứng với các kích thích hóa học theo kiểu tích lũy. Dù mỗi lần tiếp xúc rất nhỏ nhưng nếu kéo dài trong nhiều năm, nguy cơ tổn thương đường hô hấp vẫn có thể tăng lên”, ông cho biết.

Vì vậy, chuyên gia khuyến cáo người nội trợ không nên xem nhẹ việc thông gió trong nhà bếp, kể cả khi chỉ đun nước hay nấu các món luộc đơn giản. Máy hút mùi cần được bật trong suốt quá trình nấu ăn để loại bỏ hơi ẩm và các hạt aerosol mang tạp chất.

Một thói quen nhiều gia đình thường bỏ qua là tắt máy hút mùi ngay khi tắt bếp. Theo bác sĩ Lâm, đây là sai lầm khá phổ biến. Sau khi kết thúc việc nấu nướng, trong không khí vẫn còn một lượng đáng kể các hạt aerosol nhỏ li ti bám trên trần nhà hoặc trong các góc bếp. Do đó, máy hút mùi nên được duy trì hoạt động thêm khoảng 5 phút để giúp hút hết các hạt này ra ngoài.

Ngoài ra, khi bật máy hút mùi, người nấu ăn nên mở cửa sổ ở vị trí xa bếp để tạo luồng lưu thông không khí, giúp khí trong bếp được đẩy ra ngoài nhanh hơn. Đồng thời, nên đóng cửa nối giữa bếp và phòng khách để tránh các hạt aerosol lan sang các khu vực sinh hoạt khác trong nhà.

Các chuyên gia cho rằng những thói quen nhỏ trong nhà bếp như bật máy hút mùi đúng cách, duy trì thông gió tốt hay giữ bếp sạch sẽ có thể góp phần giảm đáng kể nguy cơ tiếp xúc với các hạt ô nhiễm siêu nhỏ, từ đó bảo vệ sức khỏe hô hấp cho cả gia đình.