Khi người trẻ bắt đầu đầu tư: Chiến lược nào để tiền không “ngủ yên”?

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu liên tục biến động, đầu tư không còn là câu chuyện của riêng những người giàu có hay các nhà đầu tư chuyên nghiệp. Ngày càng nhiều người trẻ quan tâm đến việc quản lý tài chính cá nhân từ sớm, không phải để làm giàu nhanh, mà để bảo vệ và tối ưu hóa những gì mình đang có. Làm sao để tiền không bị “mất giá” theo thời gian và từng bước sinh lời bền vững đang trở thành câu hỏi lớn với nhiều người trẻ hiện nay.

Thực tế cho thấy, trong những năm gần đây, thị trường tài chính chứng kiến những biến động mạnh chưa từng có. Các loại tài sản như vàng, bạc, bất động sản hay tiền mã hóa liên tục lập đỉnh mới rồi lại giảm sâu trong thời gian ngắn. Đơn cử như giá vàng có thời điểm tăng gần gấp đôi, từ hơn 80 triệu đồng lên trên 190 triệu đồng mỗi lượng, nhưng cũng có lúc chỉ sau một đêm, nhà đầu tư đã mất cả chục triệu đồng. Bitcoin và các tài sản số khác cũng không nằm ngoài xu hướng biến động mạnh. Dù hiện tại giá nhiều loại tài sản vẫn cao hơn so với một năm trước, nhưng thực tế này cho thấy việc tăng giá nhanh không đồng nghĩa với tăng giá trị bền vững.

Theo bà Nguyễn Thị Huỳnh Mai, Giám đốc Khối Kinh doanh Công ty TNHH Quản lý Quỹ KIM Việt Nam chia sẻ trong chương trình Hộp Tài sản (The Wealth Box Talk) phát sóng trên VTV8 nhận định, nguyên nhân của làn sóng tăng – giảm mạnh này đến từ môi trường lãi suất thấp kéo dài trong nhiều năm. Khi lãi suất tiền gửi duy trì ở mức thấp, dòng tiền có xu hướng tìm đến các kênh tài sản khác như vàng, chứng khoán hay tiền số. Khi một lượng tiền lớn đổ vào các kênh này trong thời gian ngắn, giá tài sản sẽ bị đẩy lên nhanh chóng, thậm chí vượt xa tốc độ tăng trưởng của nền kinh tế. Tuy nhiên, khi tâm lý thị trường thay đổi, giá tài sản cũng có thể lao dốc mạnh.

Trong bối cảnh đó, việc đầu tư trở nên khó khăn hơn và rủi ro cao hơn, đặc biệt với những người mới tham gia thị trường. Để giảm thiểu rủi ro, nguyên tắc cơ bản được nhiều chuyên gia khuyến nghị là không nên dồn toàn bộ tiền vào một kênh duy nhất. Phân bổ tài sản hợp lý giúp nhà đầu tư tránh được những cú sốc lớn khi thị trường biến động.

Một quy tắc phổ biến trong quản lý tài chính cá nhân là 50/30/20. Theo đó, khoảng 50% thu nhập nên dành cho dự phòng tài chính như tiết kiệm và bảo hiểm, 30% cho chi tiêu và tận hưởng cuộc sống, 20% còn lại cho đầu tư. Với người trẻ, việc xây dựng nền tảng tài chính vững chắc trước khi đầu tư là điều đặc biệt quan trọng.

Xét về từng kênh đầu tư, vàng hiện nay không còn là lựa chọn dễ tiếp cận với người trẻ khi giá đã ở mức cao và việc mua vàng vật chất không đơn giản. Thị trường chứng khoán được xem là một kênh tiềm năng hơn, nhất là khi người trẻ có lợi thế lớn về thời gian. Tuy nhiên, không phải ai cũng có đủ kiến thức, kinh nghiệm và thời gian để tự đầu tư trực tiếp.

Trong trường hợp đó, đầu tư gián tiếp thông qua các quỹ mở đại chúng là một lựa chọn đáng cân nhắc. Với quỹ mở, nhà đầu tư không cần trực tiếp phân tích doanh nghiệp hay theo dõi thị trường hàng ngày. Công việc này sẽ do đội ngũ chuyên gia của công ty quản lý quỹ thực hiện. Danh mục đầu tư của quỹ thường được đa dạng hóa với nhiều cổ phiếu khác nhau, giúp giảm rủi ro so với việc chỉ nắm giữ một vài mã riêng lẻ.

Một trong những chiến lược được nhắc đến là đầu tư vào các doanh nghiệp chi trả cổ tức đều đặn và có xu hướng tăng trưởng qua các năm, thường được gọi là chiến lược quý tộc cổ tức. Cổ tức không chỉ mang lại dòng tiền định kỳ cho nhà đầu tư, mà còn phản ánh sức khỏe tài chính và dòng tiền thực của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp có khả năng duy trì và gia tăng cổ tức thường là những doanh nghiệp có nền tảng kinh doanh ổn định và cam kết đồng hành lâu dài với cổ đông.

Nhiều người cho rằng đầu tư cổ tức sẽ chậm giàu so với các kênh đầu tư “nóng”, nhưng chiến lược này hướng đến mục tiêu bền vững trong dài hạn. Khi đầu tư đủ lâu, giá trị tài sản không chỉ đến từ cổ tức nhận được, mà còn từ sự tăng trưởng của doanh nghiệp và thị trường. Với quỹ mở, mức vốn đầu tư ban đầu chỉ từ 100.000 đồng, giúp người trẻ dễ dàng tiếp cận và hình thành thói quen đầu tư từ sớm.

Dĩ nhiên, không có kênh đầu tư nào hoàn toàn không có rủi ro. Thị trường chứng khoán có thể biến động theo ngày, theo giờ. Vì vậy, điều quan trọng là nhà đầu tư cần xác định rõ mục tiêu và thời gian đầu tư, từ đó lựa chọn chiến lược phù hợp. Với người trẻ, lợi thế lớn nhất chính là thời gian. Đầu tư sớm, kiên trì và có kỷ luật sẽ giúp dòng tiền có cơ hội sinh sôi theo năm tháng.

Các chuyên gia khuyến nghị, thay vì cố gắng tìm kiếm lợi nhuận cao trong thời gian ngắn, người trẻ nên tập trung xây dựng nền tảng tài chính vững chắc và duy trì đầu tư đều đặn. Chính quá trình này sẽ giúp tiền không “đứng yên”, mà từng bước làm việc và tạo ra giá trị trong dài hạn.