“Gấp nếp đơm thương”: Sinh viên kể chuyện kết nối các thế hệ trong gia đình

Triển lãm tương tác nghệ thuật Gấp nếp đơm thương vừa diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Area 75 - Art & Auction, 75 Hàng Bồ, Hoàn Kiếm, Hà Nội. Chương trình do nhóm sinh viên ngành Truyền thông Đa phương tiện, Trường Đại học FPT Hà Nội thực hiện trong khuôn khổ dự án Dấu chấm thương, đưa những câu chuyện về khoảng cách thế hệ, sự im lặng và tình cảm gia đình vào không gian nghệ thuật bằng hình thức sắp đặt và tương tác.

Lấy hình ảnh “nếp gấp” làm ẩn dụ cho những cảm xúc chưa được gọi tên và những khoảng cách vô hình trong giao tiếp gia đình, triển lãm không đặt người xem ở vị trí quan sát. Thay vào đó, mỗi người được trực tiếp chạm, viết, kết nối, bước qua các không gian và tự chiêm nghiệm để câu chuyện dần được hoàn thiện bằng chính trải nghiệm của mình.

Mở đầu bằng câu chuyện về những điều chưa nói

Triển lãm mở đầu với talkshow Chuyện không lành đừng thành không lời, chủ đề “Gỡ nếp gấp lặng im cho thương lành lên tiếng”, có sự tham gia của TS. Tâm lý học Phạm Thị Thục Oanh - người có hơn 21 năm nghiên cứu, thực hành tâm lý học ứng dụng và hơn 15 năm giảng dạy đại học.

Với chuyên môn về tham vấn, trị liệu tâm lý cá nhân và gia đình, diễn giả chia sẻ những góc nhìn về khoảng cách giao tiếp giữa các thế hệ, đồng thời gợi mở cách đối thoại tích cực để các thành viên trong gia đình hiểu và kết nối với nhau hơn.

Thông điệp được nhấn mạnh tại talkshow là giao tiếp lành mạnh không phải cuộc tranh luận để phân định đúng - sai hay thắng - thua. Điều quan trọng là mỗi người biết lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt và sẵn sàng hạ thấp cái tôi.

Khi người trẻ học cách bao dung với sự vụng về của cha mẹ, còn cha mẹ sẵn sàng lắng nghe thế giới của con, những khoảng lặng trong giao tiếp gia đình có thể dần được tháo gỡ.

Người xem trực tiếp tham gia vào hành trình “chạm”

Một trong những điểm nổi bật của Gấp nếp đơm thương là chuỗi không gian tương tác được thiết kế như một hành trình khám phá cảm xúc.

Tại “Bảng thông tin hỏi thương” và “Sân khấu thấu thương”, người tham gia có thể chia sẻ suy nghĩ về gia đình. “Thang đo cảm xúc” giúp mỗi người nhận diện và gọi tên những cảm xúc dành cho người thân, từ niềm vui, sự biết ơn đến những lo toan hay khoảng cách khó nói thành lời.

Ở “Nối sợi thương lành”, những sợi dây màu được đan cài, tượng trưng cho mong muốn thu hẹp khoảng cách giữa các thế hệ. “Hộp ngỏ lời thương” là nơi người tham gia viết xuống những lời cảm ơn, xin lỗi hoặc tâm sự chưa từng nói với người thân.

Các hoạt động như “Gieo quẻ Thương”, board game “Thương lành”, photobooth kết hợp “Căn phòng tuổi thơ” tạo thêm những trải nghiệm gần gũi, gợi lại những kỷ niệm và hình ảnh quen thuộc trong mỗi gia đình.

Những ký ức gia đình được kể bằng nghệ thuật thị giác

Bên cạnh các trạm tương tác, khu vực trưng bày sử dụng nghệ thuật sắp đặt và thị giác để kể những câu chuyện về gia đình.

Tại tầng 1, “Phá vỡ vòng lặp” là một khung cửa mang tính biểu tượng, gợi liên tưởng đến việc bước qua những rào cản cũ trong giao tiếp. “Những cuộc gọi dang dở” tái hiện những câu nói quen thuộc giữa nhịp sống bận rộn, qua đó gợi lên những điều còn bỏ ngỏ giữa các thành viên trong gia đình.

Trong khi đó, “Mái hiên ký ức” được tạo nên từ hơn 180 tác phẩm được chọn từ cuộc thi sáng tạo “Sắc thấu”, cùng nhiều tranh, ảnh về gia đình. Các tác phẩm tạo thành những mảnh ghép ký ức về mái ấm và những điều thân thuộc trong đời sống.

Tại tầng 2, “Trưng bày chấm thương” giới thiệu các tác phẩm hội họa về đề tài gia đình cùng những sắp đặt như “Lặng” - hai chiếc ghế đặt đối diện qua một lớp giấy mỏng, gợi lên khoảng cách vô hình giữa những người thân; hay “Hành trang thương” - chiếc vali chứa hàng trăm mảnh giấy ghi những lời dặn dò của cha mẹ.

Trịnh Thanh Hiền, đại diện dự án, chia sẻ: “Chúng mình mong triển lãm không chỉ là nơi thưởng lãm nghệ thuật mà còn là hành trình để mỗi người lắng nghe chính mình, thấu hiểu gia đình và dũng cảm nói ra những lời yêu thương còn chưa kịp gửi”.

Với sự kết hợp giữa nghệ thuật sắp đặt, nghệ thuật thị giác và tương tác, “Gấp nếp đơm thương” hướng đến việc đưa người xem trở thành một phần của câu chuyện. Mỗi trải nghiệm là dịp để người tham gia nhìn lại những “nếp gấp” trong ký ức và tìm một cách thể hiện tình cảm với gia đình gần gũi, chân thành hơn.