Dập lửa bằng âm thanh: Công nghệ tưởng viễn tưởng đang dần thành hiện thực

Geoff Bruder – kỹ sư hàng không vũ trụ từng nghiên cứu chuyển đổi năng lượng nhiệt tại NASA đã cùng cộng sự thành lập Sonic Fire Tech với tham vọng tạo ra một hướng đi hoàn toàn mới trong phòng cháy chữa cháy.

Theo ông, các phương pháp truyền thống đều tồn tại hạn chế nước không phải lúc nào cũng sẵn có và có thể gây hư hỏng lớn khi sử dụng, còn hóa chất chữa cháy lại tiềm ẩn rủi ro đối với sức khỏe và môi trường. Từ đó, một câu hỏi được đặt ra liệu âm thanh có thể dập lửa?

Câu trả lời là có. Sonic Fire Tech đã phát triển và đăng ký bằng sáng chế công nghệ sử dụng sóng âm tần số thấp để phá vỡ phản ứng cháy. Về nguyên lý, lửa tồn tại nhờ nhiệt, nhiên liệu và oxy. Chỉ cần loại bỏ một trong ba, quá trình cháy sẽ dừng lại.

Công nghệ này tạo ra sóng hạ âm để “đẩy” các phân tử oxy ra khỏi vùng cháy, khiến ngọn lửa không còn đủ điều kiện để duy trì. 

“Về cơ bản, chúng tôi làm cho oxy rung động nhanh hơn mức mà nhiên liệu có thể sử dụng, từ đó chặn đứng phản ứng hóa học”,  Bruder giải thích.

Thực tế, ý tưởng dùng âm thanh để tác động đến lửa không phải mới. Theo Scientific American, ảnh hưởng của sóng âm lên ngọn lửa đã được nghiên cứu từ lâu. DARPA từng dành nhiều năm nghiên cứu lĩnh vực này từ đầu những năm 2000, và giới khoa học cũng đã thử nghiệm trong nhiều thập kỷ.

“Trong lĩnh vực cháy, tác động của âm thanh lên ngọn lửa là điều đã được biết rõ. Vấn đề nằm ở chỗ làm sao mở rộng quy mô mà không tạo ra âm thanh gây khó chịu hoặc nguy hiểm”,  Albert Simeoni từ Worcester Polytechnic Institute nhận định.

Điểm đột phá của Sonic Fire Tech là sử dụng sóng hạ âm – loại sóng có tần số từ 20Hz trở xuống, con người không thể nghe thấy nhưng lại có khả năng lan truyền xa và tác động hiệu quả đến đám cháy.

Công nghệ này đã được Sở Cứu hỏa quận San Bernardino thử nghiệm dưới dạng thiết bị đeo. Đồng thời, công ty cũng phát triển các giải pháp dân dụng có thể tích hợp trực tiếp vào nhà ở. Hệ thống hoạt động bằng cảm biến, tự động phát hiện và dập lửa mà không làm hỏng nội thất hay gây ngập nước.

Đáng chú ý, theo đại diện công ty chia sẻ với CBS News, hệ thống phun nước truyền thống thậm chí còn phản tác dụng với các đám cháy dầu mỡ trong bếp có thể khiến lửa lan rộng hơn. Trong khi đó, công nghệ âm thanh lại cho thấy khả năng kiểm soát và ngăn cháy ngay từ giai đoạn đầu.

Tuy vậy, giải pháp này vẫn có giới hạn, hiện chỉ hiệu quả với các đám cháy nhỏ. Việc ứng dụng vào cháy rừng hoặc các đám cháy quy mô lớn vẫn còn là bài toán chưa thể giải trong tương lai gần.