Chuyến bay Soyuz 37: Dấu ấn lịch sử trong hợp tác vũ trụ Việt Nam – Liên bang Nga

Buổi khai mạc do Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) phối hợp với Đại sứ quán Liên bang Nga tại Việt Nam, Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga, Lưu trữ Viện Hàn lâm Khoa học Nga, Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam và Bảo tàng Phòng không - Không quân tổ chức.

Sự kiện là hoạt động ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 65 năm chuyến bay đầu tiên của con người vào vũ trụ (12/4/1961 – 12/4/2026); Cột mốc vĩ đại mở ra kỷ nguyên chinh phục không gian, làm thay đổi sâu sắc tiến trình phát triển của khoa học và văn minh nhân loại.

Chuyến bay Soyuz 37 năm 1980 đã ghi dấu son đặc biệt khi lần đầu tiên một công dân Việt Nam cùng nhà du hành vũ trụ Liên Xô thực hiện sứ mệnh ngoài không gian. Đây không chỉ là thành tựu khoa học – công nghệ, chuyến bay còn trở thành biểu tượng tiêu biểu cho tình hữu nghị, sự tin cậy chính trị và hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên Xô trước đây, cũng như Liên bang Nga ngày nay.

Phát biểu tại lễ khai mạc, các đại biểu khẳng định, trưng bày không chỉ tôn vinh những thành tựu trong lĩnh vực vũ trụ, mà còn góp phần làm nổi bật ý nghĩa biểu tượng của mối quan hệ hữu nghị truyền thống và Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Liên bang Nga.

Sự kiện trưng bày mang đến cho công chúng cái nhìn toàn diện về hành trình của chuyến bay Soyuz 37, từ công tác tuyển chọn, huấn luyện đến quá trình thực hiện nhiệm vụ và ngày trở về Trái Đất. Đáng chú ý, tại sự kiện cho thấy, không gian trưng bày được thiết kế công phu, kết hợp nhiều loại hình tư liệu phong phú, gồm các tài liệu lưu trữ quý giá từ Việt Nam và Liên bang Nga; phim tư liệu do Đại sứ quán Nga, Đài Truyền hình Việt Nam và Viện Phim Việt Nam cung cấp; cùng nhiều hiện vật, kỷ vật gắn liền với chuyến bay lịch sử.

Nổi bật là những hiện vật từng được Trung tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Tuân mang theo trong hành trình vào vũ trụ. Những “chứng tích không gian” này không chỉ có giá trị lịch sử đặc biệt mà còn mang đậm dấu ấn cảm xúc, góp phần tạo nên sức hút riêng cho không gian trưng bày.

Nhờ sự kết hợp giữa tính xác thực và cách thể hiện sinh động, trưng bày mang lại trải nghiệm trực quan, giúp công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ, tiếp cận lịch sử một cách gần gũi và hấp dẫn hơn.

Trong khuôn khổ chương trình, Ban Tổ chức cũng ra mắt ấn phẩm “Việt Nam – Liên Xô: Giai đoạn đấu tranh vì hòa bình của Việt Nam – Hội nghị Paris”. Đây là kết quả hợp tác giữa Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước Việt Nam và Cơ quan Lưu trữ Liên bang Nga, được biên soạn song ngữ Việt – Nga.

Ấn phẩm tập hợp nhiều tài liệu lưu trữ có giá trị, trong đó có không ít tư liệu lần đầu tiên được công bố, góp phần làm rõ bối cảnh, diễn biến cũng như vai trò của các bên liên quan tại Hội nghị Paris.

Đáng chú ý, các ấn phẩm đã được số hóa dưới dạng ebook, cho phép công chúng trải nghiệm trực tiếp tại không gian trưng bày hoặc truy cập, tải về thông qua Cổng thông tin điện tử và fanpage của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước. Việc đa dạng hóa hình thức tiếp cận không chỉ nâng cao hiệu quả lan tỏa của tư liệu lưu trữ mà còn phù hợp với xu hướng chuyển đổi số, đưa lịch sử đến gần hơn với công chúng trong và ngoài nước.